جاذبه های گردشگری

جنگل توسکستان

جنگل توسکستان در ۴۰ کیلومتری جنوب شرقی گرگان و ۸۰ کیلومتری شاهرود در مسیری کوهستانی که از منطقه قله شاهکوه شاهرود می گذرد، قرار دارد. منطقه توسکستان به دلیل اشراف جغرافیایی که بر دشت گرگان دارد به نام دیدگاه هم نامیده می شود. روستایی به همین نام نیز در ابتدای جنگل توسکستان واقع شده است. حداقل اختلاف دما از پایین جنگل تا منطقه جهان نما، ۱۵ درجه سانتیگراد است، تابستان هوای منطقه بسیار مطبوع و حتی کمی سرد است.جنگل توسکستان میان دو رشته کوه واقع است که رودخانه ای پرآب از میان آن می گذرد. هرچه جاده را از میان جنگل به سمت بالا می پیماییم درختان تنک تر می شوند، به گونه ای که وقتی به جهان نما می رسید ، پوشش گیاهی تغییر چشمگیری می کند و درختان توسکا کم کم جای خود را به درختان ارس می دهند. از این منطقه می توان به منطقه جنگلی جهان نما هم مرتبط شد.

برج گرگان

برج گرگان در میدان بسیج گرگان که بزرگترین میدان شهری شمال کشور با ۵ هکتارمساحت است، واقع شده است و بعد از برج میلاد دومین برج بلند کشور به شمار می آید. این برج به عنوان نماد مدرن شهر گرگان و استان گلستان محسوب می شود و شهر گرگان که شهر تاریخ و طبیعت است به همراه نمادها و جاذبه های متعدد تاریخی و طبیعی، یک نماد مدرن را نیز در خود جای داده است. ارتفاع برج گرگان ۵۷ متر بوده که در ۴ طبقه، یک طبقه زیرزمین با کاربری تجاری و اداری به مساحت ۱۵۰۰ متر مربع و یک طبقه آشپزخانه به مساحت حدود ۲۵۰ مترمربع در ارتفاع ۳۰ متری احداث شده است. همچنین، یک طبقه رستوران به مساحت ۳۰۰ متر مربع در ارتفاع ۳۴ متری و یک طبقه تراس به مساحت ۱۷۰ متر مربع در ارتفاع ۳۸ متری احداث شده است. در تراس برج گرگان، چشم انداز دلپذیری از نمای شهر و دشت گرگان و منطقه گردشگری سوگله یا هزارپیچ دیده می شود. رستوران گردان برج گرگان در یک فضای کروی شکل به ارتفاع ۱۲ متر، برج گرگان را از هر نظر متمایز ساخته است.

پارک شهر گرگان

پارک شهر گرگان دارای فضای سبزی زیبا و مفرح با پوشش گیاهی بسیار دیدنی و چشمگیر می باشد که بازدید کنندگان از این شهر می توانند ساعات خوبی را در آن سپری نمایند. در قسمتی از این پارک وسایل بازی و ورزش نیز برای دوستداران تعبیه شده است که خصوصا افرادی که به ورزشهای صبحگاهی علاقمندند می توانند از آن بهره مند شوند. باغ روسها یا همان کنسولگری سابق روسیه نیز درمجاورت این پارک جای گرفته است. کاخ موزه گرگان که به نامهای کاخ اختصاصی گرگان، کاخ سلطنتی گرگان و موزه گرگان نیز معروف است در این پارک قرار دارد که خاندان پهلوی برای اقامت در گرگان از آن استفاده می نمودند. هم اکنون این بنا تبدیل به موزه شده است. در روبروی کاخ موزه آبنمایی موجودست که به زیبایی فضای این پارک افزوده است. در محوطه پارک شهر کتابخانه ای نیز برای علاقمندان موجودست که در واقع در سال ۱۳۵۸خورشیدی کتابخانه عمومی سابق گرگان به این مکان انتقال یافته و به کتابخانه عمومی شماره یک گرگان معروف شد که از فضای مناسبی برای دوستداران کتاب و کتابخوانی برخوردارست.

موزه صنایع دستی گرگان

خانه امیر لطیفی یا موزه صنایع دستی گرگان در بافت قدیم گرگان، خیابان امام خمینی جنب مسجدجامع و بازارچه سنتی نعلبندان قرار گرفته است. این بنا به مساحت ۹۵۶ متر مربع بنایی است دو طبقه که در اواخر دوره قاجار توسط مرحوم مهدی خان ملک به عنوان منزل مسکونی ساخته شده بود و دارای دوبخش هسته اصلی بنا و بخشهای خدماتی است. موزه صنایع دستی گرگان به عنوان اولین موزه صنایع دستی استان گلستان درخانه امیرلطیفی واقع شده است. این موزه تلاش می کند تا علاوه بر آشنا نمودن مردم با صنایع دستی منطقه پیام های آموزشی و فرهنگی تاثیر گذاری را در جامعه گسترش دهد و سبب رونق و احیای مجدد آنها در میان علاقه مندان گردد. رعایت تناسبات، اصل قرینگی، استفاده از مصالح همگون با اقلیم آب و هوایی که بنا در آن قرار گرفته است از ویژگیهای معماری این خانه است.

کاخ موزه گرگان

کاخ اختصاصی گرگان یا کاخ موزه گرگان و یا کاخ سلطنتی گرگان مربوط به دوره پهلوی اول است و در گرگان، پارک شهر (کتابخانهٔ سابق) واقع شده است. کاخ شهر گرگان که یکی از ۱۲ کاخ خانواده پهلوی در کشور و محل اقامت این خانواده در منطقه بوده است، پس از مرمت به کاخ موزه گرگان تبدیل شده است. این کاخ موزه اولین موزه شمال، چهارمین موزه تخصصی باستان‌شناسی و بیست و چهارمین موزه کشور محسوب می‌شود. این اثر در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۳۶ به شمارهٔ ثبت ۱۵۳۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و با مرمت و بازسازی در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۸۸ افتتاح شده است. کاخ موزه گرگان شامل دو بخش همکف و طبقه بالاست که در طبقه همکف موزه 30 تن از مشاهیر استان گلستان از قرن سوم تا دوره پهلوی معرفی شده‌اند و در طبقه بالا 100 قلم از لوازم و اشیای دوره پهلوی، استراحتگاه خانواده پهلوی به نمایش گذاشته شده‌اند. در حیاط موزه سنگ قبرهایی از قرن 8 تا 14 قمری به تماشا گذاشته شده است. در سالن باستان‌شناسی آن نیز زوایایی از تاریخ سرزمین باستانی گرگان از 5000 سال پیش تا اواخر دوره قاجاریه به نمایش درآمده است.

منطقه چلچلی

منطقه شکار ممنوع چلچلی در جنوب شرق گرگان و شرق منطقه حفاظت شده جهان‌نما قرار دارد و کوه و رودخانه چلچلی نیز در همین منطقه قرار دارند که نام این منطقه نیز از همین کوه گرفته شده است. منطقه چلچلی به دلیل صعب‌العبور بودن و عدم توسعه راه‌های دسترسی، دارای طبیعتی بکر و نسبتا دست نخورده است، مساحت این منطقه ۳۳۱۰۰ هکتاراست. چشمه‌سارهای فراوان این منطقه سرچشمه رودخانه قره ‌سو را تشکیل می‌دهند. منطقه چلچلی یکی از بهترین مناطق زیست مرال، شوکا، پلنگ، خرس، خوک وحشی، کبک دری، قوچ و میش، کل و بز و انواع پرندگان شاخه‌نشین است. این منطقه به دلیل نزدیکی به مرکز استان و وجود قابلیت های بالقوه گردشگری در تمام فصول مورد بازدید مسافران قرار می گیرد و تنوع پوشش گیاهی و جانوری در آن باعث شده است که در میان پژوهشگران به عنوان یکی از مراکز پژوهشی شناخته شود. منطقه شکارممنوع زیستگاه‌هایی با ویژگی‌های بارز است که جمعیت جانوری آنها به دلیل شکار بی رویه رو به کاهش است و به همین خاطر معمولا در این مناطق برای مدتی محدود و به طور معمول ۳ تا ۵ سال، شکار ممنوع می‌شود تا جمعیت جانوری ترمیم گردد.

امامزاده نور

امامزاده نور (امامزاده اسحاق) گرگان در محله سرچشمه گرگان در بخش مرکزی گرگان واقع است. امامزاده اسحاق بن موسی بن جعفر یکی از مفاخر معنوی و روحانی شهر گرگان است که گفته می‌شود برادر امام رضا بوده است، مردم این شهر از سر ارادت، او را شاهزاده اسحاق نامیده و از قرن ششم هجری قمری مرقدی زیبا برایش بنا نهادند. مسجد جامع شهر گرگان در نزدیکی امامزاده نور واقع است و اطراف امامزاده در قرون گذشته محلی برای به خاک سپردن اموات بود که حدود ۶۰ سال پیش در حالی که قسمتی از زمین محوطه بیرونی امامزاده را جهت قبری می کندند، پلکانی دیده شده و در نتیجه کاوش به راهرویی برخوردند که تمام زیر صحن را در برگرفته بود.

پل تاریخی آق قلا

پل تاریخی آق قلا در شهرستان آق قلا (آق قلعه ، پهلوی دژ) حدود 18 کیلومتری شهرستان گرگان قرار دارد. سابقا در این مکان قلعه ای هم وجود داشته که به مرور زمان تخریب شده است و درحال حاضر اثری از آن نیست. ارتفاع قلعه در آغاز ساختمان ۶ متر بوده و به صورت دایره ای شکل بنا گردید، رودی که قلعه را به دو قسمت تقسیم می کند رود گرگان نام دارد که توسط پلی بسیار محکم از آجر به هم مربوط می شود، این پل از بناهای دوران صفویه است و توسط شاه عباس درسال ۱۰۲۰ ه.ق در سفری که به مازندران و استرآباد کرده بود بنا شد. آق قلعه در ابتدا محلی برای اسکان قاجارها بود و تا دوران ناصرالدین شاه یعنی تا سال های ۱۳۰۰ ه.ق آباد بوده و از این تاریخ به بعد به تدریج مهاجرت قاجارها به تهران آغاز می شود و آق قلعه کم کم به صورت دژی متروک و مخروبه در می آید و به جای آنها ترکمن های آتابای ساکن می شوند. آق قلعه بعد از آنکه به دست ترکمن ها افتاد و شهرنشینی آغاز شد نابود شده و تنها پلی آجری از آن دوران به جا مانده است و پس از پیروزی انقلاب اسلامی آق قلا نام گرفته است.

آبشار های شیرآباد

آبشارهای شیرآباد در ۵۵ کیلومتری شرق گرگان و 6 کیلومتری جنوب شهر خان ببین از توابع شهرستان رامیان در حدفاصل شهرهای علی آباد کتول و آزادشهر و در جنوب روستای شیرآباد واقع گردیده اند. آبشار های شیرآباد در میان پارک جنگلی شیرآباد واقع شده ‌است. این آبشارها به شکل پله‌ای بوده و دربرگیرندهٔ ۷ آبشار است. بزرگ‌ترین آبشار آن ۳۰ متر ارتفاع دارد و ۲ حوضچه با عمق ۴۰ تا ۸۰ متر در پای دیواره آن به وجود آمده‌است. این آبشارها، از روستای شیرآباد کمتر از ۲۰کیلومتر فاصله دارند و برای رسیدن به آنها کافیست از مسیر خان ببین به روستای شیرآباد ۵ کیلومتر را به سمت جنوب بروید و بعد از روستای شیر آباد ۳ کیلومتر جاده آسفالته را ادامه داده، سپس راه مالرویی را پیش بگیرید. این راه، به سمت آبشارها پیش می‌رود. در نزدیکی این آبشارها غار شیرآباد قراردارد که جاذبه های گردشگری منحصربفردی را دارا می باشد.

آبشار باران کوه

در میان آبشارهای استان گلستان، آبشار باران کوه یکی از زیبا ترین مکان های استان گلستان است که به علت مسیر طولانی پیاده روی و دسترسی سخت تر همچنان بکر و دست نخورده باقی مانده است. ریزش مداوم آب به صورت قطرات ریز و درشت شبیه باران از بالای صخره های پوشیده از خزه وجه تسمیه آبشار باران کوه است، این درحالی است که صخره های سبز در این منطقه شبیه چترهای زیبایی هستند که از یک طرف به کوه چسبیده و از سوی دیگر آویزان هستند، آبی که منشا این همه زیبایی در باران کوه است از دل غارها و چشمه ها تامین می شود، غارهای باران کوه کوچک، باریک و دراز بوده و تعداد آن زیاد است. مسیر آبشار باران کوه تا اولین رودخانه را می شود با اتومبیل طی کرد، هر چند جاده خاکی و ناهموار است اما بهتر است این مسیر را با ماشین طی کنیم، چرا که بعد از رودخانه چیزی در حدود دو و نیم الی سه ساعت پیاده روی دارد. همین پیاده روی طولانی و دور بودن مسیر باعث می شود خیلی ها نتوانند از آبشار باران کوه دیدن کنند.

روستای نومل

روستای نومل روستای کوچک و زیبایی ست که در فاصله 7 کیلومتری ازجاده اصلی گرگان- مشهد در دهستان استرآباد جنوبی قرار دارد که در کنار کوه ازجلوه های طبیعی و دیدنیهای خاصی برخوردار است و دارای نزدیک به ۳۵۸ خانوار میباشد. جمعیت این روستا بالغ به ۱۳۶۰ نفر می باشد که اغلب آنها به کارهای کشاورزی ودامداری مشغول می باشند.
این روستا علاوه بر سد نومل، دارای آثار باستانی و جاذبه های طبیعی دیگر نیز می باشد. آثار باستانی ای مانند قلعه تاریخی ” قلعه تپه‌”، غار “چل گیسو”، قبرستانهای قدیمی به تعداد9 قبرستان در اطراف نومل، سنگ نوشته های قدیمی زیارتگاه ” پیرمومن ” در داخل جنگل، و جاذبه های طبیعی مانند ” آبشارهای نومل ” بالغ بر 6 مورد و ” آب بندان “.
این مجموعه شامل 6 آبشار بزرگ است که مسیر دسترسی بسیار مشکل و دشواری دارد و برای بازدید از این آبشارها نیازمند راهنما هستید. به دلیل سختی مسیر منطقه بسیار بکر و دست نخورده باقی مانده است. بلندترین آبشار منطقه به آبشار نومل شهرت دارد که بیش از 30 متر ارتفاع دارد.

تورنگ تپه

تورنگ تپه به مجموعه ای از چند تپه که با برجستگی نزدیک به همدیگر قرار دارد می گویند که در 17 کیلومتری شمال شرقی گرگان قرار دارد. تپه ای تاریخی که از جنوب شرقی دریای خزر، 60 کیلومتر فاصله دارد. تورنگ تپه که یکى از عظیم‌ترین و غنى‌ترین تپه‌هاى باستانى استان گلستان به شمار مى‌آید، با وسعت بسیار و ارتفاع چشمگیر در مجاورت روستاى تورنگ تپه واقع شده و بر دریاچه کوچکی مشرف است. قدمت آثار تورنگ تپه به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد. شروع کاوش تورنگ تپه به زمان محمد شاه قاجار می رسد، در سال 1219 خورشیدی (1841 میلادی)، هیئت حفاری مستقر در تورنگ تپه، اشیاء طلایی، نقره ای، مفرغی و برنزی مانند آبخوری طلا، ابزاری از سنگ زرد، ظروف سنگی، سلاح های جنگی، تبر و دشنه مسی پیدا کردند.بخشی از موزه لوور در شهر پاریس به اشیای کشف شده در تورنگ تپه گرگان اختصاص دارد.به گزارش خبرگزاری مهر در جای جای این تپه می توان ردپای حفاریهای غیرمجاز را دید که آنرا به مثابه یک آبکش کرده است .

آبشار رنگو

آبشار رنگو در 15 کیلومتری جنوب غربی گرگان واقع گردیده است. محیط پیرامون رودخانه رنگو دارای هوای خنک و لطیف و با درختان سربه فلک کشیده پوشانده شده است. هرچند آبشار رنگو ارتفاع زیادی ندارد ولی به دلیل بستر نیم دایره‌ای که دارای یک محل ریزش اصلی و چندین محل ریزش فرعی با حجم آب به نسبت قابل توجه، منظره‌ای جالب و دیدنی را بوجود آورده است. این مجموعه فاقد امکانات تفرجگاهی برای علاقمندان به طبیعت است.پیش از رسیدن به آبشار رنگو، کمپ رنگو نیز در بین راه قرار دارد. این کمپ برای اقامت طبیعت گردان و کوهنوردان، تعبیه شده است. مسیر دسترسی به آبشار رنگو از دل جنگل های پردرخت و تاریک منطقه می گذرد، مسیری واقعا سخت و گمراه کننده که برای عبور از آن لازم است حتما از یک راهنمای محلی کمک بگیرید. پس از پیمودن 2 کیلومتر از روستای توشن و عبور از مسیری خاکی در میان بوته‌های تمشک و درختان بلند، رودخانه‌ای دیده می‌شود که از چشمه‌های زلال جنگل و ارتفاعات رنگو سرچشمه می‌گیرد.

کاروانسرای قزلق

کاروانسرای قزلق به عنوان نمونه‌ای از کاروانسراهای کوهستانی با مصالح سنگ و ملات گچ، آهک و ساروج در مسیر جاده قدیم استرآباد- شاهرود احداث شده است و سبک آن سرپوشیده با پلان مستطیل شکل و با جهت شمالی- جنوبی است. این بنا دارای دالان و اتاق‌های متعدد است و ورودی آن از سمت شرقی بنا می‌باشد. با توجه به نقشه و مصالح به کار رفته احتمال زیادی وجود دارد که این بنا متعلق به دوره صفویه باشد.راه ارتباطی فعلی گرگان و شاهکوه سفلی و شاهکوه علیا با پیچ و خمهای فراوان که از گردنه ” قزلق ” و از ضلع جنوبی و غربی کاروانسرای قزلق عبور می کند ، دارای چشم اندازی زیبا و هیجان انگیز است .

مسجد جامع گرگان

مسجد جامع گرگان واقع در بافت قدیم این شهر یکی از آثار و بناهای تاریخی و مذهبی است که در سده‌های پنجم و ششم یعنی اواسط دوره سلجوقی ساخته شده‌است. این مسجد دارای یک حیاط مرکزی به فرم چهار ایوانی و چهار شبستان است که از تزیینات معماری خاص آن دوره نیز بهره می‌برد.تزیینات معماری که در ساخت مسجد جامع گرگان بکار برده شده ترکیبی از آجر و کاشی، کاشی هفت رنگ و مناره آجری با خطوط کوفی مربوط به دوره سلجوقی است. این مسجد که در کنار بازار اصلی نعلبندان قرار دارد ،در زمینی به مساحت 1600 مترمربع واقع شده است.

مجتمع باغ امیر

عمارت باغ امیر سمنان، یکی از بناهای زیبا و دیدنی شهر سمنان است که قدمت آن به اواخر حکومت قاجاریه بر می‌گردد. این عمارت بین سالهای 1275 تا 1285 توسط استاد معمار باشی و به دستور و هزینه صاحب بناحاج میرزا آقا فامیلی احداث شده است. علت نام گذاری بنا به عمارت باغ امیر، همجواری آن با باغ بزرگ امیر اعظم بوده است. امیر اعظم مشهور ترین حاکم ایالت قومس (استان سمنان فعلی) بوده است که در سال 1295 هـ . ش، به ضرب گلوله کشته شد.عمارت و باغ امیرکه به تبعیت از معماری صفوی ساخته شده است در متراژی به وسعت سه هزار متر مربع قرار دارد، که دارای دو باغ و دو منزل مسکونی بوده است.بخش های خانه امیر سمنان شامل بخش‌های چاپ، رادیو، تلفن و مخابرات، آب، اتاق نشیمن، اسناد، سینما و عکس، موسیقی، مطبخ و … است. مجتمع تاریخی، فرهنگی، گردشگری باغ امیر به دو فاز تقسیم می شود: فاز اول آن موزه می باشد که شامل بخش های چاپ، رادیو، تلفن و مخابرات، اسناد، موسیقی، عکس و سینما بوده که در تاریخ 27 /12/ 94 با حضور مسئولین شهر به بهره برداری رسیده است و فاز دوم آن سفره خانه سنتی می باشد که در آینده نزدیک به بهره برداری خواهد رسید.

مدرسه عمادیه

مدرسه عمادیه در ضلع شرقی مرکز محله درب نو در بافت قدیم گرگان واقع است. این مدرسه با پلانی مستطیل شکل و به صورت چهار ایوانی و با فرم حیاط مرکزی است که در پیرامون آن حجره‌های طلّاب قرار گرفته است و در جناح‌های جنوب، شمال و شمال غربی دارای حیاط خلوت می‌باشد و همه عناصر آن به صورت قرینه و با فرم و ریتم منظم و یکسان کنار هم قرار گرفته‌‌اند. این بنا یک طبقه بوده و فقط ایوان‌های آن به صورت دو طبقه احداث شده است. دو ایوان شمالی و جنوبی با پوشش طاق گهواره‌ای ساخته شده‌اند. مهم‌ترین ایوان، ایوان غربی یعنی همان ورودی مدرسه، دارای در چوبی و بزرگ است که بر بالای طبقه دوم گلدسته چوبی احداث شده و جایگاه مؤذن است. ایوان شرقی فضای تالار مانند بزرگی است که محل درس (مَدرس) بنا می‌باشد. فضای داخلی مَدرس دارای طاقچه‌های متعددی است که برای قرار دادن کتاب‌ها استفاده شده است. ایوان‌های شمالی و نوبی دو طبقه همکف دالان مانند با پوشش طاق جناقی است که به حیاط‌های خلوت ارتباط دارند. سقف بنا به صورت شیروانی و سفال‌پوش است. جرزهای مدرسه آجری با ملات گل و آهک است و در بعضی نقاط جرز خشت خام نیز دیده می‌شود. اندودهای به کار رفته از کاه گل و گچ است و ابعاد و اندازه آجرهای به کار رفته 20×20×4 سانتی‌متر است. این بنا متعلق به دوره صفویه بوده و توسط خواجه عمادالدین احداث گردیده است. حیاط مدرسه دارای مساحت حدود 1000 مترمربع است و با سنگ‌های رودخانه‌ای مفروش گردیده است.

قلعه های سارو

در ده کیلومتری شمال شرقی سمنان در محلی به نام کلاته سارو که چشمه سار زیبایی است و بر فراز دو رشته کوه طرفین آن، آثار دو قلعه مستحکم و پر ابهت به چشم می خورد. وجود پرتگاه های خطرناک و صعب العبور بودن راه این دو دژ را به صورت دژهای تسخیر ناپذیر در آورده است. تاریخ بنای اولیه این قلاع را منسوب به دوره پیشدادیان و کیانیان می دانند. دو قلعه مذکور در دوره تسلط اشکانیان و اسپهدان طبرستان یکی از پایگاه های مهم آنان به شمار می رفته است. قلعه شمالی که نسبت به قلعه جنوبی کوچکتر است و ساروی کوچک نامیده می شود بر اثر مرور زمان و سوانح طبیعی و همچنین خرابکاری افراد طماع برای بدست آوردن گنجینه تا اندازه ای ویران شده ولی اسکلت استوار و محکم آن از عظمت گذشته سخن می گوید. قلعه جنوبی یا ساروی بزرگ بر روی قلعه کوه بلندتر و روبروی ساروی کوچک قرار دارد شبیه دژ گرد کوه دامغان بنا گردیده و استحکام زیاد و راه صعب العبور آن این قلعه را در زمره مهمترین قلاع نظامی و دفاعی ایالت قومس درآورده است. ظاهر ساختمان از سه طبقه تشکیل یافته و چنین به نظر می رسد که طبقه اصطبل، طبقه دوم محل سکونت رعایا و خانواده آنان و طبقه سوم که دارای معبد و حمام و آبدارخانه بوده بارگاه می نامیده اند، محل سکونت سربازان مدافع و بزرگان قلعه بوده است. در چهار جانب دو قلعه مذکور، برج های مدوری به منظور دیده بانی ساخته شده است. در ساختمان قلعه های سارو، سنگ و گچ و آجر و ملات به کار رفته است.