جاذبه های گردشگری

مجتمع رفاهی گردشگری مارال ستاره قم

مجتمع خدمات رفاهی گردشگری مارال ستاره در کیلومتر ۳۰ اتوبان قم – کاشان واقع شده است. این مجتمع با وسعت یکصد هزار متر مربع یکی از بزرگترین واحدهای خدمات رسانی بین راهی کشور است. این مجتمع با اخذ استانداردهای مختلف و کسب رتبه ممتاز در رده بندی طرح تطبیق استاندارد کشوری سعی در ارائه خدمات ممتاز به مسافرین و زائرین این منطقه را دارد.
این مجموعه شامل سه سالن مجزا از یکدیگر است و هرکدام کاربردهای خاص خود را دارند : سالن شیخ بهایی ، سالن پروین اعتصامی ، سالن سهراب سپهری . همچنین این مجموعه دارای جایگاه سوخت نیز می باشد.
سالن شیخ بهایی به نام سالن سنتی نیز معروف است. این سالن با وسعتی نزدیک به ۱۵۰۰ متر مربع فضای مسقف و ۳۰۰۰ متر مربع پارکینگ و ۲۵۰۰ متر مربع فضای بازی کودکان با فضایی کاملاً سنتی برای ارائه خدمات به مسافرانی که مایل هستند زمان بیشتری را در این مجتمع بگذرانند و از فضای سنتی لذت ببرند، آماده شده است. رستوران سنتی ، چایخانه سنتی ، نمازخانه و سرویس بهداشتی ، آلاچیق های سنتی در فضای باز و اینترنت رایگان از دیگر خدمات این بخش می باشد.
ساختمان شیخ بهایی با معماری الهام گرفته از معماری عصر صفویه و ترکیبی با معماری اسلامی با توجه به معماری بومی کویر بنا شده است. از نقاشی ها و سفال گری های فراوانی برای دکوراسیون داخلی آن استفاده شده است. مبلمان چوبی با روکش های جاجیم و گلیم و لوسترهای مسی و حوض های سنتی داخل این بنا یادآور دوران قدیم است.
سالن سهراب سپهری با وسعتی نزدیک به ۳۰۰۰ متر مربع فضایی مسقف و پارکینگی به مساحت ۳۰۰۰ متر مربع جهت ارائه خدمات به مسافرینی که با وسیله شخصی خود مسافرت می کنند تجهیز شده است. رستوران ایرانی ، فست فود ، کافی شاپ و فروشگاه برای تهیه سوغات قم ، از قسمت های دیگر این سالن می باشد.
سالن پروین اعتصامی با وسعتی بالغ بر ۲۵۰۰ متر مربع فضای مسقف و پارکینگی به مساحت ۳۰۰۰ متر مربع جهت ارائه خدمات به مسافرینی که وسایل نقلیه عمومی مانند اتوبوس مسافرت می کنند، تجهیز شده است. ارائه سرویس در این سالن به گونه ای مدیریت شده است تا مسافران بتوانند با سرعتی مناسب همراه با کیفیت ایده آل این خدمات را دریافت کنند .
کافی شاپ ، رستوران ایرانی ، فست فود ، غرفه های خرید متعدد و اینترنت رایگان از جمله خدمات این سالن می باشد.

پل سفید اهواز

اهواز یکی از کلانشهرهای ایران است که در بخش مرکزی شهرستان اهواز قرار دارد و به عنوان مرکز استان خوزستان شناخته می شود .
رودخانه کارون پرآب ترین رودخانه ایران ، با سرچشمه گرفتن از کوه های بختیاری ، با ورود به اهواز ، این شهر را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم می کند . بخش شرقی مرکز شهر ، بافت قدیمی‌‌تر شهر و بیشتر کارخانه‌ها و اداره‌های وابسته به نفت و فولاد را در خودش جا داده است . بخش غربی کمی مسکونی‌تر است .
نخستین پل مدرنی که بر روی رودخانه کارون در اهواز ساخته شده پل سیاه ( پل فلزی راه آهن ) است که در سال 1308 احداث شد و راه‌آهن سراسری را به بندر امام خمینی ( بندر شاپور سابق ) متصل می کرد . این پل که به دلیل رنگ سیاه بدنه و پایه‌ های آن به این نام خوانده می شود امروزه نیز در شهر قرار دارد و دارای 1150 متر طول و 6 متر عرض است .
در سال 1312 اریک کسوندسن ، ریاست اداره بهره‌برداری راه‌آهن ناحیه جنوب اهواز و معاونت فنی و مهندسی این اداره سیف‌الله‌خان ، مشاور پروژه ساختمان ، طرح ایجاد یک پل جدید بر روی کارون را در یازده صفحه به وزارت کل طرق و شوارع ارایه کردند .
در آن زمان نزدیک به پنجاه سال از احداث و افتتاح پل بروکلین ، نخستین پل فلزی جهان گذشته بود . این طرح برای سهولت عبور و مرور اهالی شهر اهواز بود و سه محل برای اجرای آن پیشنهاد شد . این پل اولین پل ماشین‌رو و عابر پیاده به شمار می رفت که اهواز قدیم و جدید را به هم مربوط می کرد .
در پی ارایه این طرح ، قراردادی بین میرزا علی خان منصور - وزیر طرق و شوارع ایران - و اسکارلیندال - نماینده شرکتی سوئدی منعقد شد . بر اساس این قرارداد شرکت مذکور -که به سنتاب شهرت داشت- مسوولیت ساخت پل کارون اهواز و امتحان زمین و تهیه نقشه‌های اصلی را بر عهده گرفت . کل هزینه عملیات را پنج‌ میلیون و هفتصد و هشت هزار ریال (5.807.000 ریال) برآورد کردند و بانک ملی ایران موظف شد آن را طی ۱۲ فقره چک بپردازد . شرکت سنتاب ، کشور سوئد را به عنوان منبع تهیه فولاد مورد نیاز و سایر مصالح و لوازم ساختمان پل در نظر گرفت و پس از تایید رسمی سفارت ایران در استکهلم این امر به این کشور سپرده شد .
در روز سی ام شهریور ۱۳۱۵ این پل با بیش از هفت ماه تاخیر به ناحیه راه‌آهن جنوب تحویل داده شد و در آن زمان کارشناسان سنتاب ضمانت بیست و چهار ماهه و عمر مفید پنجاه ساله آن را تضمین کردند . این پل در تاریخ پانزده آبان ۱۳۱۵ افتتاح و عبور و مرور اهالی از شهر قدیم اهواز به شهر جدید شروع شد . البته استفاده از این پل شرایطی نیز داشت که عبارت بودند از :
۱- در زمان عبور، بیش از یک ماشین روی پل حرکت نکند .
۲- حرکت چند درشکه پشت سرهم روی پل ممنوع باشد .
۳- سرعت اتومبیل روی پل بیش از ۵ کیلومتر در ساعت نباشد .
این پل تماما فلزی است و 501.2 متر طول و 9.8 متر عرض دارد . دو پیاده رو در این پل تعبیه شده و در وسط آن نیز مسیر اتومبیل ها قرار گرفته است .
دو دهانه (قوس) بزرگ پل ۱۳۶ و ۱۳۰ متر طول دارند و سه دهانه میانی ۴۹ متری و دو دهانه کناری به طول های ۱۲ و ۲۰ متر نیز در کنار آنها قرار گرفته اند . پل سفید را بر روی پایه بتنی ساخته اند و تمامی قطعات پل با استفاده از پیچ و مهره به هم وصل شده اند .
در گذشته عبور و مرور درشکه و وسایل نقلیه سبک ، انسان و احشام و … از طریق این پل انجام می شد و امروزه عبور عابران و وسایل نقلیه به صورت یک طرفه بر روی آن صورت می گیرد .
این اثر در تاریخ 26 آبان 1378 با شماره ثبت ۲۴۹۳ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت تا حفاظت های لازم از آن صورت گیرد . اولین عملیات بازسازی پل در تابستان سال ۱۳۸۹ در دستور کار قرار گرفت و قرار بر این شد که عملیات جوش‌کاری اتصالات و قطعات فرسوده و همچنین رنگ‌آمیزی پل صورت گیرد . انجام نورپردازی نیز بخش دیگری از این عملیات بود و تجهیزات مورد نیاز برای آن با حمایت مالی بانک ملی از کشور ایتالیا تهیه شدند .
هدف از این بازسازی ، رفع خطرهای احتمالی به دلیل گذشت چندین سال از عمر مفید پنجاه ساله پل بود و بهینه‌سازی ، مرمت و احیای سمبل تاریخی شهر نیز اهداف دیگر پروژه را تشکیل می داد .
آنچه که در نگاه اول توجه هر کسی را به خود جلب می کند رنگ سفید پل است که آن را به عروس شهر شبیه می کند . همچنین این پل به عنوان نماد شهر اهواز نیز محسوب می شود .
سالانه گردشگران زیادی که به اهواز سفر می کنند مخصوصا در اواخر پاییز و اوایل بهار که از گرمای هوا کاسته شده از این پل نیز بازدید می کنند . جدا از زیبایی های پل ، جوش و خروش کارون از دیگر دلایل محبوبیت پل سفید است که مردم را به حاشیه خود می کشاند و لحظاتی به یاد ماندنی را به آنها هدیه می دهد .

پارک جنگلی سراوان

ﭘﺎرک ﺟﻨﮕﻠﯽ سراوان رشت ﺑﺎ وﺳﻌﺖ 1487 ﻫﮑﺘﺎر و 50 ﺗﺎ 250 ﻣﺘﺮ ارتفاع از سطح دریا در ﻗﺴﻤﺖ ﻏﺮﺑﯽ ﺟﺎده رﺷﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﺮان و ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ حدودا 17 ﮐﯿﻠﻮﻣﺘﺮی از شهر رشت ﻗﺮار دارد.
ﭘﺎرک ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺳﺮاوان از ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺎی ﺟﻨﮕﻠﯽ ﮔﯿﻼن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ دارا ﺑﻮدن ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع ﮔﯿﺎﻫﯽ در ﺳﻄﺢ ﮐﺸﻮر و ﺣﺘﯽ در ﺟﻬﺎن ﮐﻢ ﻧﻈﯿﺮ اﺳﺖ .
اﯾﻦ ﭘﺎرک ﺟﻨﮕﻠﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ نزدیکی به مرکز استان ، نزدیکی به جاده سراسری که دسترسی آسان را برای علاقه مندان امکان پذیر می سازد نسبت به سایر پارک های جنگلی گیلان از اهمیت بیشتری برخوردار است و یکی از جاذبه های طبیعی گردشگری مهم برای شهر رشت محسوب می شود .
طبیعت و چشم انداز های تماشایی و بی نظیر این پارک جنگلی همراه با رودخانه و دریاچه ای مسحور کننده ، جاده های جنگلی زیبا و امکانات مناسب با امنیت بالا برای گردشگران باعث شده به یکی از تفریگاه های اصلی رشت تبدیل شود .
در این پارک جنگلی وسایل بازی تفریحی و هیجانی مانند پینت بال و موتور چهار چرخ نیز وجود دارد .
یکی دیگر از دیدنی های جذاب پارک جنگلی سراوان ، موزه میراث روستایی ایران است که در میان این پارک قرار دارد و شیوه زندگی روستایی مردمان گیلان را به نمایش گذاشته است که در تمام طول سال توجه گردشگران زیادی را به سوی خود جلب می کند .

پارک جنگلی دلند

پارک جنگلی دلند در محدوده شهرستان رامیان و در کنار جاده اصلی گرگان - مشهد واقع شده است . واژه دلند به معنی منطقه‌ای که پوشیده از جنگل‌های انبوه است ، می‌باشد . پارک جنگلی دلند تنها پارک جنگلی جلگه ای و در واقع آخرین بقایای جنگل های جلگه ای شمال جاده تهران - مشهد است .
مساحت این پارک 450 هکتار است و از نظر تفرجگاهی به علت داشتن فاصله کم با شهر های دلند ، خان ببین ، رامیان ، آزاد شهر و گنبد کاووس پذیرای گردشگران و زایران حرم مطهر رضوی می باشد .
این پارک پوشیده از درختان با ارزش جنگل های شمال مانند بلوط ، افرا و انجیلی است و از امکانات تفرجگاهی مانند شبکه آبرسانی و برق رسانی ، فروشگاه مواد غذایی ، پارک بازی بچه ها ، سرویس بهداشتی ، سکوه های برداشت آب ، کمپ چوبی و ... برخوردار است . همینطور مجتمع اقامتی و تالار پذیرایی در نزدیکی پارک موجود است .

پارک جنگلی النگدره

پارک جنگلی النگدره به فاصله 3 کیلومتری گرگان در دامنه جنگل های انبوه شمالی قرار گرفته و رودخانه ای از دل آن می گذرد .
رودخانه ملاشی از قسمت جنوبی النگدره تا شمال امتداد دارد . وجود سه چشمه آب در مجاورت این رودخانه به اهمیت این تفرجگاه می افزاید و چشم انداز طبیعی منحصر به فردی ایجاد کرده است .
این جنگل در بهار و تابستان و به ویژه در روزهای گرم و آفتابی ، مملو از افردی است که از هوای شرجی و گرم شهر به این منطقه می‌آیند . هوای جنگل النگدره حداقل 10 درجه خنکتر از نقاط شهری است .
راه دسترسی به پارک مناسب و آسفالته است . امکانات موجود در پارک جنگلی النگدره شامل شبکه های آب رسانی و برق رسانی ، سرویس های بهداشتی ، نمازخانه ، پارک کودک ، زمین ورزش بزرگسالان ، ساختمان نگهبانی ، فروشگاه مواد غذایی و ... است .

ییلاق و روستای جهان نما

منطقه حفاظت شده جهان نما که از نام یک دهکده ییلاقی در دامنه آن اقتباس شده است ، در سال 1352 بر اساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست با وسعتی معادل 30650 هکتار به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام گردید .
جهان نما ، سعد آباد محله ، آب دره و دهکده های دیگر منطققه حفاظت شده جهان نما مورد استقبال گردشگران هستند .
پست ترین نقطه جهان نما 60 متر و بلندترین نقطه 1068 متر بالاتر از سطح دریاست .
روستای جهان نما درون منطقه حفاظت شده قرار دارد و همین باعث شده است تا در فصولی که هوای قابل تحملی در این روستا موجود باشد گردشگران به صورت فردی یا گروهی به کوهنوردی در این منطقه بپردازند . جنگل های پهن برگ و سوزنی برگ و جانوران وحشی و برج تاریخی رادکان از منابع اکوتوریستی استان گلستان است که در حدود این روستا می باشد .
این روستا فصول معتدلی دارد به نحوی که تابستان ها هوایی معتدل و زمستان ها هوایی سرد در این منطقه حکم فرماست . در پاییز و زمستان روستای جهان نما خالی می شود چرا که دما بسیار کاهش یافته ، برف می بارد و سرمای استخوان سوزی دارد به همین علت لقب روستای ییلاقی گلستان را گرفته است .
دهکده ییلاقی جهان نما بسیار زیبا و بکر است و هیچگون امکاناتی چون آب و برق و تلفن و غیره ندارد .
مسیر دسترسی به روستای جهان نما از سمت شهر کردکوی هست . از کردکوی به سمت پارک جنگلی کردکوی و روستای درازنو و رادکان بروید و در ادامه مسیر به روستای جهان نما می رسید . این جاده در حدود 70 کیلومتر است که 30 کیلومتر آن خاکی و سنگریزه ای است که بهتر است ماشینی که انتخاب می کنید دو دیفرانسیل و شاسی بلند باشد .

بازار نعلبندان

بعد از میدان شهرداری گرگان ، راسته باریکی وجود دارد که با چرخش‌ها و پیچ‌های متنوع ، مجموعه یک بازار محلی را شکل می‌دهد که به بازار نعلبندان معروف است . این بازار دایمی و تاریخی در بافت تاریخی شهر گرگان قرار دارد و با وجود حفظ بافت تاریخی خود کماکان به عنوان یکی از بازار های معروف و فعال محلی این شهر به حیات خود ادامه می دهد .
بازار نعلبندان از گذشته‌ها تاکنون قلب تپنده شهر استرآباد ( نام قدیم گرگان ) به شمار می‌رفته است و قدمت آن به قرن چهارم هجری می‌رسد .
بازار تاریخی گرگان در روزگاران گذشته بزرگترین بازار شمال کشور محسوب می شد و از جمله مراکز مهم داد و ستد کالا ، توزیع نشر افکار و عقاید فرهنگی و اجتماعی بوده است . از این رو بناهای مختلفی چون حمام ، کاروانسرا ، مسجد ، مدرسه و ... در محوطه و اطراف بازار ساخته شده بود که از برخی از آن ها تنها اسمی مانده است . برخی از بناهای بجا مانده شامل حمام قاضی ، مسجد جامع ، تکایای قدیمی ، آب انبار و عمارت محمدشاه می باشند .
این بازار یکى از مراکز مهم عرضه انواع محصولات بومى و غیربومى است و محصولات صنایع‌ دستى آن ، به ویژه دستبافت‌هاى ترکمنى بسیار محبوب و مشهور هستند . در حال حاضر ، این بازار محصولات متنوعی را از مواد خوراکی تا پوشاک را در برمی‌گیرد و هر روزه اهالی شهر بیشتر مایحتاج روزانه خود را از آن خریداری می‌کنند .
این بازار محلی برخلاف دیگر بازارهای سنتی و قدیمی ایران ، سرپوشیده نیست ، راسته پیچ در پیچی را شامل می‌شود که در دو طرف آن دکان‌ها صف کشیده و با سقف‌های شیروانی خود یادآور باران‌های همیشگی شمال هستند . شاید علت سرباز بودن این بازار نوع خاص معماری یا شرایط اقلیمی آن زمان بوده است .
در مورد نام مکان باید گفت در گذشته در راسته بزازان فضای بزرگی برای نعل زدن به اسب‌ها بوده است و کاروان‌های مختلفی که از این مسیر می‌گذشتند ، اسبان خود را در آنجا نعل می‌زدند و از آن جهت به این میدان ، نعلبندان گفته‌اند .

آبشار کبودوال

آبشار کبودوال در 5 کیلومتری جنوب شرقی شهر علی آباد کتول در محل پارک جنگلی کبودوال واقع شده است . آبشار کبودوال تنها آبشار تمام خزه ای ایران است . از پارک جنگلی تا محل آبشار اصلی کبودوال حدود ۲۰ دقیقه پیاده‌روی زمان می‌برد .
آبشارهای کوچک و بزرگ زیادی در امتداد رودخانه‌ی کبودوال خودنمایی می ‌کنند که در زیر هر آبشار حوضچه های جالبی بوجود آمده که برخی جوانان منطقه از آن برای شنا و آبتنی استفاده می­‌کنند .
نکته قابل توجه برای مسافران این منطقه این است که در مسیر آبشار سکوها و چادرهای انفرادی و گروهی به تعداد کافی و مناسب وجود دارد. این منطقه در ایام نوروز همینطور سایر ایام تعطیل سال علاقمندان به طبیعت را به خود جذب می کند .
تفرجگاه پارک جنگلی کبودوال با داشتن امکاناتی چون جاده آسفالت ، شبکه آب و برق ، فروشگاه مواد غذایی ، سرویس بهداشتی سنگ فرش بودن مسیر دسترسی به آبشار و امکان پیاده روی راحت , نمازخانه , وجود آلاچیق و سکوی استراحت به همراه تاسیسات مکانیکی و برقی محوطه و محوطه سازی , و پارکینگ مناسب در ابتدای مسیر جنگلی و ... برای جلب گردشگر از تفرجگاه های مهم استان گلستان محسوب می شود .

پارک جنگلی کبودوال

پارک جنگلی کبودوال در 5 کیلومتری جنوب شهر علی آباد کتول مورد توجه علاقمندان بیشماری است . پارک طبیعی کبودوال با تنوع و تراکم پوشش گیاهی یکی از زیستگاه های گیاهی با ارزش محسوب می شود . این تفرجگاه با داشتن منظره‌ی بسیار بدیعی و امکاناتی برای جلب گردشگر از نقاط مهم تفریحی استان گلستان محسوب می­‌شود .
یکی از ویژگی های این پارک جنگلی قرار داشتن آبشار کبودوال در میان آن بوده که تنها آبشار تمام خزه ای ایران است . از پارک جنگلی تا محل آبشار اصلی کبودوال حدود ۲۰ دقیقه پیاده‌روی زمان می‌برد .
آبشارهای کوچک و بزرگ زیادی در امتداد رودخانه‌ی کبودوال خودنمایی می ‌کنند که در زیر هر آبشار حوضچه های جالبی بوجود آمده که برخی جوانان منطقه از آن برای شنا و آبتنی استفاده می­‌کنند .
نکته قابل توجه برای مسافران این منطقه این است که در مسیر آبشار سکوها و چادرهای انفرادی و گروهی به تعداد کافی و مناسب وجود دارد. این منطقه در ایام نوروز همینطور سایر ایام تعطیل سال علاقمندان به طبیعت را به خود جذب می کند .
پارک جنگلی کبودوال از امکاناتی نظیر جاده آسفالت ، شبکه آب و برق ، فروشگاه مواد غذایی ، سرویس بهداشتی سنگ فرش بودن مسیر دسترسی به آبشار و امکان پیاده روی راحت , نمازخانه , وجود آلاچیق و سکوی استراحت به همراه تاسیسات مکانیکی و برقی محوطه و محوطه سازی , و پارکینگ مناسب در ابتدای مسیر جنگلی و ... جهت استفاده گردشگران بهره مند است .
پوشش گیاهی منطقه جنگلی و از درختان برگ ریز و پهن برگ است که تمامی پارک را احاطه کرده و چشم اندازهای زیبایی را پدیدار ساخته است .

پارک جنگلی ناهارخوران

پارک جنگلی ناهارخوران از قدیمی ترین تفرجگاه های استان گلستان بوده که در 4 کیلومتری جنوب شهر گرگان واقع شده است . دارای فضاهای جنگلی در طرفین جاده برای تفرج است که با داشتن آب و هوای مناسب و دامنه پر شیب جنگلی پذیرای گردشگران است .
این پارک دارای مهمانسراهای عمومی و ویژه ، کمپ های اقامتی ، رستوران ، فروشگاه ، نمازخانه ، سرویس بهداشتی و دیگر امکانات رفاهی و تفریحی می باشد .

پارک جنگلی امام رضا

پارک جنگلی امام رضا (ع) در 4 کیلومتری جنوب شهر کردکوی واقع شده است و مساحت آن 54 هکتار است .
از ویژگی های این پارک جنگلی داشتن آب و هوای خنک در تابستان ، درختان سر به فلک کشیده و همچنین عبور رودخانه پلنگ پا از وسط پارک می باشد .
امکانات تفرجگاهی آن شامل : وجود جاده دسترسی ، شبکه برق ، شبکه آب ، ساختمان های اقامتی ، رستوران زیبا ، فروشگاه های مواد غذایی ، نمازخانه ، سرویس های بهداشتی و پارک بازی و ... می باشد .

روستای درازنو

دهکده ییلاقی درازنو در فاصله 35 کیلومتری جنوب شهرستان کردکوی و در محدوده ملک سورم سرا ( بالاجاده ) واقع شده است .
این منطقه با داشتن چشم انداز های زیبا و مشرف به تمامی نقاط جلگه ای از جمله : کردکوی ، گرگان ، میانکاله ، بندر ترکمن و سایر روستاها ، طبیعت زیبا و برخورداری از آب و هوای مناسب نزدیک به کردکوی از مناطق جالب و منحصر بفردی است که هر ساله بر خیل عظیم بازدیدکنندگان آن افزوده می شود .

میل رادکان کردکوی

میل یا برج رادکان در 4 کیلومتری جنوب شرقی روستای رادکان و در 42 کیلومتری جنوب کردکوی و بر فراز تپه ای بنا شده که از موقعیت خاص طبیعی برخوردار است .
این اثر به دستور اسپهبد ابوجعفر از شاهزادگان طبرستان و از فرمانروایان آخر سلسله باوندی ساخته شده است . بر بالای این برج کتیبه ای به دو زبان پهلوی و کوفی دیده می شود که استفاده از خط پهلوی را حتی چهار قرن بعد از ورود مسلمانان به این منطقه نشان می دهد .

برج گنبد قابوس

برج قابوس یا میل که به آن گنبد قابوس نیز گفته می شود ، يکي از بي‌نظيرترين يادمان‌هاي معماري ايران در دوره‌ی اسلامي از سده چهارم هجری است . این اثر که در شمال شهر «گنبد کاووس» و در ۳ کيلومتري بازمانده شهر قديم «جرجان» مرکز حکومت «آل زيار» قرار دارد، از نظر هنر معماري و تاريخي ، يادگاري بس ارزنده از دوران آبادي و شوکت سرزمين «جرجان» و دودمان «آل زيار» است .
تاریخچه شهر گنبد کاووس :
گنبد کاووس شهری در استان گلستان می باشد که در سرشماری سال 1390، جمعیت آن 145 هزار نفر بوده است. اکثر افراد این شهر را ترکمن ها و بلوچ ها تشکیل می دهند. برخی باستان شناسان پیشینه این شهر را تا 6 هزار سال عنوان کرده اند که نشان از قدمت و اهمیت این شهر می دهد .
آل بویه و آل زیار از اولین حکومت‌های مستقلی بودند که بعد از خلفای بنی‌عباس در حدود هزار سال پیش بر قسمتی از خاک ایران حکومت کردند‌. آن‌ها که خود مسلمان بودند پس از محکم شدن پایه‌های حکومت‌، مرکز حکومت خود را شهر جرجان قرار دادند‌. شهری که امروز در استان گلستان قرار دارد و مرکز دشت بزرگ ترکمن‌صحرا به حساب می‌آید‌. البته جرجان پیش از این‌ها هم به خاطر قرار داشتن بر سر راه جاده‌ی ابریشم‌، دارای اهمیت بالایی بوده است‌. جرجان مدتی بعد از حکومت آل بویه دچار زلزله‌ای سهمگین شد و تقریباً بیش‌تر شهر از بین رفت‌. تا سال‌های سال این شهر خالی از سکنه بود‌، یا حداکثر به اندازه‌ی چند روستا جمعیت داشت و یا در فصل کوچ چند روزی میزبان عشایر ترکمن بود‌.
سال 1305 هجری شمسی تولد دوباره‌ای برای شهر جرجان به حساب می‌آید‌. یکی از کارهایی که رضاشاه در دوره‌ی پادشاهی‌اش انجام داد‌، یک‌جا نشین کردن عشایر سراسر ایران بود‌. از جمله عشایر ایران که در آن زمان به دستور رضاشاه ساکن یک جا شدند‌، ترکمن‌ها بودند‌. او در قسمت شرقی شهر جرجان که اکنون جمعیت بسیار کمی نسبت به گذشته دارد‌، شهر جدیدی بنا کرد و مردم عشایر را در آن‌جا ساکن کرد‌. او نام شهر را نیز به پاس حاکم مقتدر آن و برج بزرگ و معروف شهر‌، از جرجان به گنبد قابوس تغییر داد‌. بعد به مرور زمان این نام بر سر زبان‌ها چرخید و چرخید تا این‌که امروز به گنبدکاووس مشهور است‌. نقشه‌ی اصلی شهر گنبد کاووس در آن زمان از سوی مهندسان شهرسازی آلمانی کشیده و اجرا شد‌. به خاطر همین بافت شهری گنبد کاووس امروز یکی از منظم‌ترین و حساب‌شده‌ترین بافت‌های شهری در ایران است و در آن خیابان‌ها و کوچه‌ها بسیار منظم ساخته شده‌اند‌. گنبد کاووس یکی از اولین شهرهای ایران است که در آن بلدیه یا شهرداری تأسیس شد‌.
این برج تنها اثر فاخر به جای مانده از شهر جرجان(گرگان) است ، شهری که مرکز علم و هنر بوده و در حمله مغولان در قرن 14 و 15 میلادی به شدت آسیب دیده است . این بنا پیشرفت ریاضیات و علوم دیگر در مسلمانان آن سالها را به خوبی نشان می دهد.
سازنده بنا :
گفته شد که این برج مربوط به سده چهارم هجری قمری و دوران حکومت آل زیار است. طبق کتیبه خود بنا که به خط کوفی نگاشته شده و توسط کارشناسان ترجمه شده است، این میل باستانی در سال ۳۹۷ هجری قمری معادل ۳۷۵ هجری شمسی و در زمان سلطنت فردی به اسم شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان (گنبد کاووس امروزی) بنا گردیده است. شهر جرجان پایتخت آل زیار در آن دوران بوده است .
«ابوالحسن قابوس بن وشمگیر بن زیار دیلمی» ملقب به «شمس‌المعالی» ، پدربزرگِ شخصی بود که یکی از ماندگارترین کتاب‌های تاریخ ایران را نوشت (قابوس‌نامه)؛ و خودِ این شخص، یکی از ماندگارترین بناهای ایران را ساخت .
قابوس (لفظی که اعراب به‌جای «کاووس» به‌کار می‌بردند) پسر وشمگیر از امیران و مشهور ترین پادشاه آل زیار بود که به گفته «ياقوت حموي» هم جنگجويي بي‌همتا و هم اديبي فاضل بود .
برج قابوس برگرفته از نام اين حکمران ساخته شد. اما سرگذشت و شرح حال این پادشاه ، کمی عجیب و متناقض است‌. در شرح حال او ذکر کرده‌اند که او مردي فاضل ، هنرپرور، خطاط و نويسنده‌اي زبردست و متفکر بود که به زبان فارسي و عربي مطلب مي‌نگاشت . خطی نیکو داشته و شعر می‌گفته‌. او بعد از لیلی بن نعمان و اسفار بن شیرویه به حکومت رسید‌. او از سال 388 تا 403 هجری حکومت کرد و در دوره‌ی حکومت خود قلمرو زیاریان را گسترش داد‌. غیر از این‌که قابوس‌، هنرمند و شاعر بود‌، از دانشمندان نیز استقبال می‌کرد‌. طوری که مشهور است ابوریحان بیرونی مدتی را در دربار او زندگی می‌کرد و کتاب معروف «آثار الباقیه عن القرون الخالیه»‌ی خود را در دوران او نوشت و به قابوس هدیه کرد‌. این یک بیت شعر هم نمونه‌ای از شعرهایی است که قابوس سروده است :
« کار جهان سراسر آز است یا نیاز ... من پیش دل نیارم آز و نیاز را »
اما با وجود همه‌ی این‌ها، قابوس را فردی خشن و پادشاهی خونریز معرفی کرده‌اند‌. آورده‌اند که او بسیار سنگدل بود و به کوچک‌ترین شک و گناهی دستور قتل می‌داد‌. سرانجام نیز همین تندخویی و خون‌ریزی‌های بی‌شمار کار دستش داد و دامنش را گرفت‌. در سال 403 ه.ق. یعنی یک سال پس از پایان کار ساخت این برج ، قابوس پرده‌دار مخصوص خود را که مردی بی‌آزار و محبوب لشکر بود‌، کشت‌. لشکریان به خاطر این کار او شورش کرده‌، او را به زندان انداختند و کشتند‌؛ اما قابوس بن وشمگیر پیش از مرگش یک یادگار بسیار مهم از خود به جای گذاشت‌. برج بزرگی که در زمان خودش بی‌نظیر بود و آن را ساخت تا پس از مرگش او را در آن‌جا دفن کنند ‌ .
ویژگی های بنا :
برج گنبد قابوس سال ۳۷۵ هجری شمسی ساخته شد و بر این اساس، حدود هزار سال است که مقام خود را، یعنی از بزرگترین برج های آجری دنیا و حتی به نظر برخی «بلندترین برج تمام‌آجری در کل جهان» حفظ کرده‌است . بنایی که اگر هنگام ظهر بخواهیم از نزدیک ارتفاعِ آن را ببینیم، خورشید چشممان را خواهد زد.
میل قابوس از نظر هنر معماری یکی از ارزنده ترین نمونه های معماری ایرانی است که بر بلندای تپه ای به ارتفاع ۱۵ متر ساخته شده است. سبک معماری آن شیوه رازی است که در مراحل آغازین این سبک قرار دارد و در حقیقت سبک معماری میل قابوس مرز بین خراسانی و رازی است . این گنبد از دو قسمت تشکیل شده است. یکی پایه ، بدنه یا سازه‌ی برج و دیگری گنبد مخروطی آن. ارتفاع بنا به همراه پی و تپه ای که بر روی آن قرار دارد، حدود ۷۰ متر است. از این مقدار ۱۵ متر آن پایه میل است که فقط ۲ متر از آن بیرون از زمین قرار گرفته است و ۱۸ متر از آن متعلق به سرپوش مخروطی این گنبد است.
خود برج به شکل ساختمانی ده ضلعی ساخته شده و بر هر ضلع آن، برجستگی‌ای وجود دارد که شکل بنا را بسیار دیدنی کرده است. ورودیِ این بنا پنج متر عرض و بیش از ۵۵ متر ارتفاع دارد و گویا در زمان قدیم، سردابی در کف آن وجود داشته که اکنون آثارش باقی است.
قطر این بنا 9.6 متر میباشد. بدنه مدور خارجی گنبد قابوس دارای 15 ترک (دندانه نود درجه) است (همانند ستاره ده پر) این تَرَک‌ها که در اطراف آن و به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند، از پای‌بست بنا شروع و تا زیر سقف گنبدی ادامه می‌یابد و میان این تَرَک‌ها با کوهه‌ای آجری پر شده است (به جز درب ورودی.) رأس این تَرَک‌ها به اندازه یک مترو سی‌چهار سانتی متر از یکدیگر فاصله دارند.
از ارتفاع سی‌وهفت به بعد گنبد مخروطی قرار دارد.‌ این گنبد که با آجرهای مخصوص دنباله‌دار کفشکی ساخته شده است، دو پوسته است. گنبد درونی مانند گنبدهای خاکی به شکل نیم تخم‌مرغی و از آجر معمولی است و پوسته‌ی بیرونی با آجر دنباله دار، و ارتفاع این گنبد مخروطی 18 متر است. در بدنه‌ی شرقی روزنه‌ای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نود سانتیمتر است. عرض روزنه در قسمت بالا 73 و در وسط 75 و در پایین 80 است.
دو ردیف کتیبه کوفی بصورت کمربندوار بدنه را آرایش کرده است که یک ردیف آن در 8 متری پای آن و دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند. نوع نوشته کوفی کتیبه‌ها ساده و آجری است. حروف آن آرایش ندارند و بر جسته و خوانا می‌باشند و حاشیه‌ی دور آنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر. قابوس بن وشمگیر به زبان عربی علاقه‌ای خاص داشت و بدین سبب کتیبه‌های این بنا به زبان عربی و خط کوفی نگاشته شده است.
متن کتیبه ها :
بسم الله الرحمن الرحیم
هذا القصر العالی
الامیر شمس‌المعالی
الامیر ابن الامیر
قابوس بن وشمگیر
امر ببنائه فی حیاته
سنة سبع و تسعین
و ثلثمائة قمریة
و سنة خمس و سبعین
و ثلثمائة شمسیة
ترجمه:
به نام خداوند بخشندهٔ مهربان
این است کاخی باشکوه
برای امیر شمس المعالی
فرمانروا پسر فرمانروا
کاووس پسر وُشمگیر
فرمان داد به ساخت آن در دوران زندگی‌اش
سال سیصد و نود
و هفت هجری قمری
و سال سیصد و هفتاد
و پنج خورشیدی
همچنین علاقمندان به تاریخ هنرِ خالصِ ایرانی، می‌توانند بر ورودیِ این برج، نمونه‌هایی از مقرنس‌کاری را ببینند که از اولین نمونه‌های مقرنسِ تاریخِ ایران است.
هدف از ساخت بنا :
پیرامون هدف از ساخت این برج، نظریه های گوناگونی مطرح است. یکی از این نظریه ها این است که این بنا آرامگاه قابوس ابن وشمگیر می باشد. البته در کاوش های باستان شناسی این بنا هیچگونه جنازه ای پیدا نشده است. گویی قابوس به یکی از منجمان مشهور آن زمان دستور ساخت رصدخانه ای را داده بوده است، به همین خاطر از نظر برخی صاحب نظران این بنا همان رضد خانه مورد نظر می باشد. از دیگر نظر ها درباره این بنا می توان ساخت نمادی برای شهر جرجان و یا نمادی برای عظمت سلطنت قابوس را نام برد . همچنین با توجه به ارتفاع زياد بنا اين توجيه که ساختمان مذکور به منظور نشانه و نماد شهر جرجان و راهنماي مسافران در دشت گرگان باشد در ذهن قوت مي يابد.
بازدید از این بنا، در هوای خوش و چهارفصل استان گلستان، تجربه‌ای است که به بارها آزمودن می‌ارزد و محال است گردشگران علاقمند به فرهنگ و تاریخ و تفریح و تفرج، آن را تا آخر عمر از یاد ببرند.

تکیه بیگلر بیگی

تکیه‌ی بیگلربیگی در بافت قدیم شهرستان کرمانشاه، در خیابان مدرس و مقابل مسجد جامع قرار دارد. ساخت این تکیه در سال ۱۳۰۹ ه.ق توسط مرحوم عبدالله خان فراش‌باشی ملقب به بیگلربیگی از مقامات مشهور و با نفوذ کرمانشاه در دوره‌ی قاجار شروع شد و عملیات ساخت آن در سال ۱۳۱۵ ه.ق یعنی ۶ سال بعد، به پایان رسید. همچنین تزیینات گچ‌بری و آیینه‌کاری آن در سال ۱۳۲۶ ه.ق تکمیل شد.
تکیه بیگلر بیگی از لحاظ آئینه کاری در میان تکیه های کرمانشاه بی نظیر است.
این تکیه دارای ۲۴ اتاق است که هر کدام از آن ها تزئیناتی زیبا دارند که بسیار جذاب و تماشایی است. زیباترین قسمت تکیه در سمت غربی حیاط است که تالار آئینه کاری بزرگی ساخته شده که به گنبد خانه حسینیه معروف است. این تالار با تزئینات عالی و کتیبه‌های متعددی مربوط به دوران سلطنت مظفرالدین شاه مزین شده و در دو سوی دیگر، اتاق وسیع مهمانخانه بیگلربیگی واقع گردیده‌است.
در این تکیه دو موزه وجود دارد که یکی موزه خط و کتابت است که در آن اسناد، مدارک، مستندات تاریخی و نسخه‌های خطی نگهداری می‌شود و در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است و دیگری موزه موزه پارینه‌سنگی زاگرس است که تنها موزه‌ی پارینه‌سنگی خاورمیانه می باشد .

شهر باستانی استخر(اصطخر)

استخر نام شهری باستانی است واقع در استان فارس ایران. املای تاریخی آن اصطخر است.استخر بزرگ‌ترین شهر در دوران خود بوده و به گفته تاریخ نویسان چهاردروازه داشته که درحال حاضر یک از آنها در سر پیچ دوراهی مرودشت ارسنجان و دیگری در جنوب شهرمرودشت قرار داشته‌ است.
در هفت کیلومتری ویرانه‌های تخت جمشید، ویرانه‌های شهر استخر معروف به «تخت طاووس» قرار دارد. آثار بجامانده از این شهر شامل دروازه سنگی، ستون‌ها و دیواره‌های سنگی است که به روزگار هخامنشی تعلق دارد. در این شهر، بازمانده سازه‌های اسلامی، ساسانی و اشکانی و ظروف و آثار سده‌های آغازین هجری در آن کشف شده است‌. آب شهر استخر از رود سیوند تامین می‌شده‌است.
این شهر تا پایان پادشاهی ساسانیان از آبادترین و با شکوه ترین شهرهای ایران باستان بود، اما توسط اعراب تسخیر گردید و به دلیل خیزش‌های پیاپی مردم (از سال ۲۳ تا سال ۲۹ هجری) بارها فتح شد و مردم آن قتل عام شدند و پس از آن تنها ویرانه‌ای از آن برجای ماند.

پل طبیعت تهران

پل طبیعت تهران پل عابر پیاده ایست که به عنوان سازه ای مدرن و زیبا و از نماد های شهر تهران محسوب می شود . این پل به منظور اتصال بوستان آب و آتش در غرب به پارک طالقانی در شرق که توسط بزرگراه مدرس از هم جدا شده اند طراحی شده است .
در مسابقه ای که در سال 1387 از طرف شرکت نوسازی عباس آباد وابسته به شهرداری تهران برگزار شد و در آن عنوان شده بود که پل باید به گونه ای طراحی شود که مسائل زیست محیطی در طراحی آن مورد توجه قرار گیرد ، دارای جاذبه های تفریحی باشد و تنها برای عبور و مرور به کار نرود و چهره ارتفاعات البرز را از جنوب به شمال مخدوش نکند ، شرکت دیبا که در زمينه معماری ، طراحی و تولید سازه های پارچه ای (سازه های چادری) در ايران فعالیت می کنند طرح پل طبیعت را مطرح و به عنوان طرح برنده برگزیده شد .
ساخت این پل که بزرگترین پل غیر خودرویی کشور است از پاییز سال 1389 آغاز و در پاییز 1393 پایان یافت . پس از افتتاح پل طبیعت تهران در مهر 1393 ، این پل به سرعت به یک فضای جمعی شهری تبدیل شد و مورد استقبال عموم قرار گرفت .
برخلاف پل های عابر پیاده که عملکرد صرفا عبوری دارند ، این پل با طول 270 متر غیر از عملکرد ارتباط پیاده بین دو عرصه طبیعی شهر ، با هدف حضور ، مکث و دوام افراد ساخته شده است و به این منظور فضاهایی برای نشستن ، فضاهای سبز و پوشش گیاهی و نیز رستوران‌ها و کافه‌هایی در سطوح مختلف آن طراحی و تعبیه شده است تا از این طریق میزان ماندگاری و دوام حضور افراد در فضا را افزایش دهد . خلق این سازه‌ی چالش برانگیز در ایران بی سابقه بوده و بر خلاف تمامی پل ها که با نقش عبوری طراحی و ساخته می شوند ، پل طبیعت آن چنان که از نام آن بر می آید، به عنوان یک فضای شهری پویا و سرزنده، خود به عنوان یک مقصد شهری نقش آفرینی می‌کند که به عنوان یک فضای شهری به صورت آزادانه تمامی اقشار قادر به بهره مندی از آن هستند .
پل طبیعت تهران با ارتفاع 40 متر از سطح زمین در سه طبقه ساخته شده ، طبقه نخست با وسعت 1450 متر مربع و دیوار های شیشه ای فضاهایی مانند کافه ، رستوران و گالری ها را شامل می شود . طبقه دوم با وسعت 2870 متر مربع بیشتر برای عبور و مرور و توقف های کوتاه و نشستن بر روی سکو های تعبیه شده مورد استفاده است . این طبقه دارای طراحی خاص فضای سبز می باشد همچنین دید فوق العاده ای از اطراف تهران به شما می دهد . طبقه سوم با مساحتی برابر 571 متر مربع به صورت دو حلقه بر روی طبقه دوم قرار گرفته اند که ظرفیت زیادی برای ورود مردم دارند و بهترین جای پل برای تماشای مناظر زیبا و گرفتن عکس های یادگاری و ملاقات های دوستانه و خانوادگی می باشد .
پل طبیعت توسط معماری جوان به نام خانم لیلا عراقیان ( متولد 1362 ) در سن 25 سالگی طراحی شده و با کمک همکاران دیگر او در گروه دیبا همچون علیرضا بهزادی تکمیل شده است .
لیلا عراقیان فارغ‌التحصیل معماری از دانشگاه شهید بهشتی و فوق لیسانس از دانشگاه بریتیش کلمبیا می باشد که در سال 1384 به همراه همکارش علیرضا بهزدای شرکت سازه های پارچه ای دیبا را تاسیس کردند . شرکت دیبا پس از اجرای سازه های چادری پارک آب و آتش تهران ، به مسابقهٔ طراحی پل طبیعت دعوت شد و طرحشان برگزیده شد .
پل طبیعت تنها سازه ای زیبا در دل طبیعت نیست . این پل یک سازه شگفت معماری است . سازه ای که از سوی مراکز علمی و دانشگاهی و مهندسی کشور مورد تقدیر قرار گرفته است . برای نخستین بار سال 92 انجمن فولاد ایران ، این سازه را سازه برتر فولادی کشور در سال 92 شناخت . هنوز چند هفته از بهره برداری این پل نگذشته بود که جایزه جهانی خشت طلایی به پل طبیعت تعلق گرفت و در فصل پایانی سال 93 پل طبیعت در رده 6 پل برتر کشور در سال 1393 معرفی شد .
جوایز دیگر شامل : برترین پل شهری در چهارمین کنفرانس بین المللی پل در دانشگاه امیرکبیر، تهران در سال 1393 - جایزه Architizer A+ در بخش پل و بزرگراه ها، نیویورک، ایالت متحده امریکا در سال 1394 - جایزه MEIDAA در بخش پروژه های عمومی و شهری خاورمیانه، دوبی، امارت متحده عربی در سال 1394 - جایزه نقره ای IPMA برای مدیریت پروژه، پاناما در سال 1394 - جایزه معماری آسیا، استانبول، ترکیه در سال 1394 - جایزه معمار برای فضاهای عمومی، تهران، ایران در سال 1394 - جایزه بین المللی خوارزمی در سال 1396
همچنین لیلا عراقیان به همراه علیرضا بهزادی در سال ۲۰۱۶ جایزه معماری آقاخان که یکی از معتبرترین جوایز بین‌المللی معماری است را دریافت نموده است .
منبع : fa.wikipedia.org - dibats.com - abasabad.tehran.ir

بازار تجریش

بازار تاریخی تجریش یکی از معروف ترین بازار های فعال قدیمی تهران است که در محله قدیمی تجریش در شمال تهران در کنار امامزاده صالح واقع شده است که طرفداران بسیار دارد و مردم زیادی از تمام نقاط تهران برای خرید به این بازار رجوع می کنند .
در این بازار از انواع صنایع دستی تا انواع خشکبار ، شیرینی و میوه جات یافت می شود . همچنین مغازه های زیور آلات ، طلا فروشی ، ساعت فروشی ، پارچه فروشی ، لوازم الکترونیکی و ... نیز وجود دارد . همه این ها بازار تجریش را به بازاری رنگارنگ از همه چیز هایی که احتیاج دارید تبدیل کرده که قدم زدن در میان آن نیز جذابیت دارد .
بازار سرپوشیده تجریش که نمونه کوچکی از بازار تهران است از قدیمی‌ترین مراکز خرید شمیران محسوب می‌شود و دو محله سرپل و تجریش را به هم وصل می‌کند . این بازار درب های مختلفی داشته و از یک طرف به میدان تجریش و از سمت دیگر به امامزاده صالح و کوچه های اطراف دسترسی دارد .
تکیه بزرگ تجریش یکی از قدیمی‌ترین تکیه‌های شهر تهران نیز در این بازار واقع شده که خود یکی از جاذبه های معروف بازار تجریش محسوب می شد . این تکیه که قدمت آن به زمان قاجار بر می گردد و در فهرست آثار ملی به سمت رسیده ، محل برگزاری تعذیه های باشکوهی در ایام محرم و اربعین می باشد .
بازار تجریش بعد از مرمتی که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در آن انجام داده _ از جمله کاشی کاری های سردر مغازه ها _ جلوه ای زیباتر گرفته است .
این بازار خروجی هایی نیز به بازار های نوساز اطراف مانند پاساژ قائم ، ارگ و مرکز خرید تندیس دارد . همچنین رستوران های سنتی و فرنگی و کافه های متعددی در اطراف بازار وجود دارد که می توانید در کنار لذت بردن از قدم زدن در میان این بازار قدیمی و خاطره انگیز و مردم بسیاری که در حال رفت و آمدن ، کمی استراحت کرده و یک وعده غذای لذیذ میل نمایید .