جاذبه های گردشگری

مقبره خواجه اتابک

مقبره خواجه اتابک یکی از مهمترین بناهای با ارزش شهر کرمان است که در در محله جنوب شرقی نزدیک مسجد بازار قرار دارد.
این مقبره از بناهای قرن ششم هجری و از آثار ارزنده دوره سلجوقیان است. از مهمترین ویژگی این بنا این است که از داخل، چهارضلعی و از خارج به صورت هشت ضلعی ساخته شده است.
از جمله ویژگیهای مقبره خواجه اتابک وجود یک سنگ قبر یا محراب است بنام «سنگ بزقوش» که از بی‌نظیرترین سنگهاست. این سنگ از جنس مرمر سفید و کنده‌کاریهای برجسته است که با آیات قرآن با خط کوفی و ثلث همراه با نقوش ریز اسلیمی و تزهیب مزین شده است. متأسفانه قسمتی از این سنگ توسط سوداگرانی به اصطلاح گنج‌یاب خراب شده است؛ با این حال این سنگ هنوز هم زیبا‌ترین سنگ حجاری شده در دوران خود بحساب می‌آید.

گنبد جبلیه

گنبد جبلیه که گنبد سنگی نیز نامیده می‌شود،در کرمان قرار دارد و از سنگ و ساروج ساخته شده است.
کرمانی‌ها اعتقاد دارند در ساخت ساروج آن از شیر شتر استفاده شده است که استقامت آنرا چند برابر کرده است.
این گنبد را که به نام گنبد گبری نیز می‌شناسند احتمال می‌رود در دوره‌های قبل از اسلام بنیان‌گذاری و در دوره سلجوقی تکمیل شده باشد.
از سبک معماری این بنا نیز استنباط می‌شود یا مربوط به اواخر دوره ساسانی است و اوائل اسلام مرمت شده و یا اینکه در اوائل اسلام با الهام از معماری ساسانی بنا شده است.(گویا آتشکده‌ی بوده است - یا قبر یکی از زرتشتیان)
گنبد جبلیه در سال ‪ 1316‬ توسط وزارت فرهنگ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید و در سال ‪1383‬ پس از مرمت به گنجینه جبلیه (کتیبه‌های تاریخی) تبدیل شد. از کتیبه‌های موجود در این گنجینه می‌توان به کتیبه مسجد آبدر اشکان رابر بافت اشاره کرد.
این کتیبه یکی از قدیمی‌ترین کتیبه‌های موجود در این گنجینه است که مربوط به بنای یادبود یک مسجد در ارتفاعات شمال شهر رابر آبادی آبدر اشکان (اشکون) واقع در شهرستان بافت است.
این کتیبه روی قطعه سنگی طبیعی و به خط کوفی حک شده است. کوچکترین سنگ قبر کشف شده در استان کرمان نیز در این گنجینه نگهداری می‌شود.
این سنگ در سال ‪ 1377‬توسط احمد ایلاقی کشاورز دهستان قائم‌آباد کشف و تحویل سازمان میراث فرهنگی استان کرمان شد.
نام گنبد جبلیه نخستین‌بار در تذکرة‌الاولیاء یا مزارات کرمان محرابی کرمانی (تألیف در 925 تا 939) آمده است.

حمام گنجعلی خان (موزه مردم شناسی)

حمام گنجعلیخان یا گنجعلی خان یکی از بناهای مجموعه گنجعلیخان است که در شهر کرمان و در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع است. این بنا تلفیقی از هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون، با فضایی مناسب و مورد پسند عامه مردم است.
این حمام به استناد کتیبه سردر آن در سال 1020 هـ .ق. ساخته شده و معمار آن سلطان محمد، معمار یزدی بوده است .
شبکه آب رسانی این حمام از نوع لوله کشی بوده و آب مورد نیاز این حمام از قناتی تأمین می‌شد که مظهر آن در میدان گنجعلی خان بود. آب خزینه نیز با آتش زدن بوته‌های بیابانی دیر سوز که دوام بیشتری داشتند گرم می‌شده است. خروج فاضلاب آن نیز با درنظر گرفتن مسائل بهداشتی و زیست محیطی بوده است
در این حمام مجسمه‌های مومی ملبس به لباس‌های سنتی مردم کرمان، صحنه‌هایی از استحمام به شیوه سنتی را به نمایش گذاشته‌اند. این مجسمه‌ها در سال 1352 در دانشکده هنرهای زیبای تهران، طراحی و به این محل منتقل شدند. در کنار این مجسمه‌ها وسایل مختلف حمام نیز نمایش داده می‌شود و آثاری از حاکم عدل گستر صفوی گنجعلیخان را نیز در خود دارد آثاری چون ظروف چای خوری زیبا و دیگر آثار دستی وقت از این جمله است.
این حمام تا 50 سال گذشته از جمله حمامهای دایر شهر کرمان بوده است ولی از مدتها قبل و از حدود سالهای 1347 با آغاز مرمت این بنای تاریخی عملا از حالت حمام به موزه گنجعلیخان تغییر نام داد و امروزه به نام موزه مردم شناسی یکی از پرجاذبه‌ترین نقاط دیدنی شهر و استان کرمان است و همه ساله در فصول مختلف میزبان گردشگران زیادی از سراسر دنیا است.

دریاچه سقالکسار

سقالکسار روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان رشت در استان گیلان که در 15 کیلومتری جنوب شهر رشت در دهستان لاکان قرار دارد . سد خاکی سقالکسار که در نزدیک چماچاه و روستای سقالکسار واقع شده است و در تمامی فصول مسافران را به سمت خود جذب می کند یکی از زیباترین دریاچه های منطقه می باشد . با حدود یک ربع ساعت رانندگی از رشت می توان به این روستای فوق العاده زیبا رسید .
دریاچه سد سقالکسار از ریزش های جوی و چشمه ساران منطقه تامین می شود . ارتفاع دریاچه از سطح دریا 64 متر ، طول دریاچه در حدود 600 متر و عرض ان 500 متر است .
واژه سقالکسار به معنای محل آب خوردن پرندگان است . در گذشته پرندگانی مانند لک و سار به این روستا می آمدند و از چشمه های موجود در آن آب می خوردند به همین خاطر این روستا سقالکسار نامیده شده است .
مساحت این دریاچه 15 هکتار است .

پارک ملت رشت

پارک ملت رشت پس از باغ محتشم (پارک شهر) بزرگترین پارک رشت به شمار می رود این پارک با مساحت صدو بیست هزار متری خود در منطقه سه شهر رشت در بلوار شهید انصاری، سه راه کانادا واقع شده است و در سال 1378 پس از طراحی و بازسازی یکی از باغ های قدیمی رشت به نام سیاه باغ به عنوان بوستان ملت افتتاح شد و با سکوها و امکان برپایی چادرهای اقامتی، مکان مناسبی برای گردشگران خواهد بود.
درختان این پارک اغلب قدیمی بوده و جذابیت فراوانی برای بازدیدکنندگان آن به همراه دارد. برخی از امکانات این پارک زیبا شامل امکانات رفاهی، تفریحی و ورزشی نظیر زمین های فوتبال، والیبال، بسکتبال، تنیس روی میز، وسایل ورزشی همگانی، آبنمای موزیکال، ساعت آفتابی از نوع قطبی و به شکل کتاب و قلم، وسایل و زمین بازی کودکان، برکه طبیعی زیبا همراه با دو فواره بلند و پرندگان و ماهی های درون این برکه، نمازخانه و مبلمان پارکی و … می باشد.
قابل ذکر است که مکان انجمن نجوم ثاقب استان گیلان نیز در این پارک واقع است. در سال 1381 نخستین ساعت آفتابی آنالماتیک ایران در این پارک نصب شد و در همان سال یک مجتمع اکوواریومی که دارای 680 قطعه از ماهیان کمیاب تزیینی شمال و جنوب کشور و 28 قطعه خرچنگ بود دراین پارک به بهره برداری رسید. پارک ملت رشت یکی از مراکز ورزش همگانی صبحگاهی در رشت بوده که همه روزه افراد زیادی را برای ورزش همگانی به داخل پارک می کشاند.
در سمت چپ ورودی پارک ملت رشت در بلوار انصاری یک خانه سنتی روستایی بسیار زیبا ساخته شده که بعنوان مرکز اطلاع رسانی گردشگران از آن استفاده می شود و مکانی برای برگزاری برخی از جشن ها و مناسبت هاست. همچنین این پارک دارای کمپینگ بزرگی برای مسافران است که همواره در فصول مختلف، به خصوص تعطیلات پذیرای مسافران بیشماری از سراسر کشور می باشد.

مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان

مدرسه و کاروانسرای گنجعلیخان در مجموعه گنجعلی خان و ضلع شرقی میدان واقع شده است. ابعاد مدرسه 23×31/5 متر و جمعاً 724 مترمربع مساحت دارد.
این بنا تا زمان آقا محمد خان قاجار مدرسه ای پر رونق بوده و پس از ویران شدن به دستور وی ، تعطیل شده و در اواسط قرن سیزدهم به عنوان کاروانسرا مورد استفاده قرار گرفت. بر کاشی‌های کتیبه سر در آن تاریخ 1007 ه. ق مطابق با 1598 میلادی نقش بسته و معمار آن محمد سلطانی یزدی بوده است. کتیبه مذکور که بیشتر آن ریخته به خط علیرضا عبا سی خطاط مشهور زمان صفوی است. این سر در دارای مقرنس کاری‌های بسیار نفیس بوده که در حال حاظر قسمت کمی از آن بر جای مانده است.
کاشیکاری نمای داخلی مدرسه که شامل کاشی معلقی و معرق می‌باشد نمونه‌های زیبایی از کاشیکاری دوره صفویه به شمار می‌رود. حجره‌های متعدد آن در دو طبقه با شیوه معماری زیبایی طراحی‌شده‌اند. نمای داخلی و خارجی این مدرسه‌، کاشی کاری معرق دارد که از عصر صفوی به یادگار مانده‌است.
کاشیکاریهای نمای داخلی و بیرونی مدرسه از نوع معرق و معقلی است و کاربندیهای زیبا، مقرض بندیهای منقوش، گچبریها و نقاشیهای دیدنی، مکمل تزئینات آن می‌باشد.
وجود حجره هایی به سبک مدارس مذهبی، سبک معماری، کتیبه سنگی وقف نامه و وجود یک قاب کاشیکاری در ضلع شرقی مدرسه که بر روی آن حدیث شریف "انامدینه العلم و علی بابها" نقش بسته است و نیز اسماء متبرکه و آیات قرآنی موجود در این بنا، حکایت از مدرسه بودن آن، در گذشته دارد.
بر اساس منابع موجود آقا محمد خان قاجار این مدرسه را تخریب کرده است ‏ و کلیه آثار آن در هجوم آغامحمدخان صدمات فراوانی دید و فقط ازکتابخانه آن حدود 5000 نسخه خطی نفیس به غارت رفت. مدرسه در حال حاضر تبدیل به دانشکده هنر شده است. این اثر در تاریخ 29 آذر 1316 با شمارهٔ ثبت 297 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

باغ و عمارت محتشم (پارک شهر)

باغ محتشم و عمارت کلاه فرنگی یا همان پارک شهر رشت قدیمی ترین پارک رشت است و در ضلع جنوبی شهر رشت و در کنار رودخانه گوهر رود در خیابان حافظ قرار دارند که دارای دو بخش مکانیزه و باغ می ‌باشد .
قدمت پارک شهر یا باغ محتشم که امروزه پارک اصلی شهر رشت می ‌باشد، به دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار می ‌رسد. مالک و بانی اصلی این پارک اکبر خان بیگلربیگی (درگذشته ۱۳۰۷ ه. ق) از مالکان و متمولان طراز اول ایران در عصر ناصری و اجاره دار گمرکات شمال ایران بود این پارک پس از درگذشت اکبر خان از طریق ارث به تنها دختر زنده مانده او رسید که در حباله نکاح پسرعموی خود صادق خان اکبر محتشم الملک (سردار معتمد بعدی) بود و از این تاریخ به باغ محتشم اشتهار یافت احداث عمارت تابستانی واقع در آن که معروف به عمارت کلاه فرنگی است و همچنین دقت در خیابان بندی و رعایت فاصله غرس نهال ها، محوطه سازی و بهره گیری از روش علمی احداث باغ های عمومی، شکل گیری یکی از زیباترین و بزرگ ترین باغ های ایران را در اواخر قرن 13 هـ . ق در پی داشته است. وسعت اولیه این باغ چندین برابر مساحت فعلی آن بود، ولی رفته رفته با توسعه شهر و خیابان کشی‌های انجام شده از وسعت آن کاسته شد.
عمارت کلاه فرنگی یک بنای چند ضلعی است، همین مسئله ظاهر زیبایی به ساختمان بخشده و از یک نواختی نمای بیرون آن جلوگیری می کند. این بنا از بیرون، سه طبقه به نظر می آید؛ در حالی که از داخل دارای چهار طبقه است. در اطراف ساختمان، در طبقات اول و دوم هجده ستون چوبی کار گذارده شده که بام و بالکن طبقه دوم را بر روی خود استوار می دارند. بلندترین اتاق این عمارت، هشتگوش و از هر سو دارای پنجره هایی است که رو به باغ باز می شود. این عمارت مدت ها محل زندگی حکمرانان و فرماندران رشت بود. شباهت طبقه بالایی این بنا به کلاه سیلیندری (فرنگی) علت معروف شدن این بنا به کلاه فرنگی است.
رودخانه گوهررود با انحنای خاصی از جنوب ساختمان و باغ عبور کرده و زیبایی محیط اطراف بنا را دو چندان می سازد همچنین این بوستان دارای یک برکه طبیعی زیبا با دو فواره است که همراه با درختان قدیمی به جذابیت آن افزوده است.

میدان گنجعلی خان

گنجعلیخان سردار سلحشور دربار صفویه و از حکام مشهور زمان شاه عباس است از سال 1005 تا 1034 هجری قمری بر کرمان فرمان روایی کرد و در زمان فرمانروایی بر کرمان آثار و ابنیه زیادی بنا کرد و در عمران آبادی این منطقه کوششهای فراوانی نموده است.
از جمله بناهای عام المنفعه که به دستور این حاکم در شهر کرمان ساخته شده مجموعه گنجعلیخان است که در مرکز شهر کرمان و در حاشیه بازار واقع شده و شامل میدان ، مسجد، حمام، بازار، آب انبار و کاروانسرا که در قدیم محل حضور تجار و محل رفت و آمد‌های زیادی بوده است .
مساحت مجموعه قریب به 11000 متر مربع است که دارای یک میدان می‌باشد و سایر آثار و ابنیه در محورهای شرقی – غربی و شمالی – جنوبی آن شکل گرفته اند. به منظور تکامل مجموعه و با توجه به کاربری‌های متفاوت بازارها و مساجد کوچکی در چهار جناح میدان بنا کرده اند و یک مسجد اختصاصی در ضلع شرقی میدان وجود دارد که با توجه به تزیینات منحصر به فرد، می‌توان آن را موزه ای از هنرهای بدیع معماری برشمرد که سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.
معمار مجموعه "استادسلطان محمد معمار یزدی" و بانی آن گنجعلیخان، حاکم کرمان در سالهای 1005 تا 1029 ه.ق. بوده‌است.
میدان گنجعلیخان، مستطیل شکل، به طول 101 و عرض 50 متر است که در حاشیه بازار بزرگ واقع شده است و همانند میدان‌های نقش جهان در اصفهان و یا میرچخماق در یزد، در اطراف خود بعضی از عناصر شهری را گردآورده است. در 3 ضلع میدان گنجعلی‌خان بازار واقع شده و در ضلع دیگرش سرای گنجعلی‌خان قرار دارد.
وجود حمام، آب انبار، ضرابخانه و همجواری با بازارها و چهار سوق، این مجموعه به هم تنیده را کامل کرده است. طاق‌نماهای آجری، کاشیکاری، فضای سبز، حوض آب و دیگر آثار دیدنی، بر زیبایی این میدان افزوده اند.

تالاب عینک

استخر عینک ، مرداب عینک یا تالاب عینک رشت یک آبگیر طبیعی است که در دل شهر رشت در بخش غربی در مسیر جاده رشت به فومن و در بلوار شهید افتخاری واقع گردیده است. تالاب عینک به طول 2630 متر و عرض متوسط 120 متر که قدمت محله های شلوغ اطراف آن به نیم قرن می رسد. این استخر از میدان شهدای گمنام تا فلکه یخ سازی امتداد دارد.
آب استخر عینک رشت توسط چشمه های جوشان کف آبگیر تامین می شود استخر عینک رشت از گذشته های دور یکی از مراکز ماهیگیری در شهر رشت محسوب می شده و هنوز هم با وجود آلودگی های ناشی از ورود فاضلاب گاهی ماهی در آن یافت می شود.

موزه گنجینه رشت

ساختمان موزه رشت یا همان موزه گنجینه رشت بنایی است با قدمتی 70 ساله که در زیر زمینی به وسعت 700 متر مربع و با زیر بنای 560 متر مربع درسبزه میدان خیابان طالقانی (بیستون) رشت واقع شده است. موزه رشت در گذشته به میرزا حسین خان کسمایی یکی از یاران میرزا کوچک خان جنگلی تعلق داشت او آزادیخواه، شاعر و روزنامه نگار معروف و از رجال دوره مشروطیت و نهضت جنگل بود و در سال 1349 هجری شمسی وزارت فرهنگ و هنر آن را خریداری نمود. پس از تعمیرات لازم برای نخستین بار توسط کارشناسان مرکز مردم شناسی ایران به موزه تبدیل شد و بعد از پیروز انقلاب اسلامی تا سال 1376 با نام موزه شهر زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اداره می شد. با تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور این ساختمان در اختیار مدیریت برنامه ریزی موزه ها و نمایشگاه ها قرار گرفت و پس از مرمت اساسی در تاریخ دهم مهر ماه 1367 بازگشایی شد. این موزه از دو بخش مردم شناسی و باستان شناسی تشکیل شده است.

خانه میرزا کوچک خان جنگلی

خانه میرزا کوچک خان جنگلی به واقع زادگاه یونس استادسرایی معروف به میرزا کوچک خان از مبارزان انقلاب مشروطه و رهبر جنبش جنگل است که در استاد سرا، خیابان سهیل دبیری، جنب دفتراسناد رسمی واقع شده است. میرزا کوچک خان جنگلی در خانه ای متولد شد که اکنون به یکی از جاذبه های گردشگری مهم استان گیلان و خانه یکی از بزرگترین مشاهیر ایران تبدیل شده است.
میرزا کوچک خان فرزند میرزا بزرگ در سال ۱۲۵۷ (ه. ش) در این سرا واقع در استادسرای رشت به دنیا آمد. این بنا که در حال تخریب بود از سال 1380 در اختیار شهرداری رشت قرار گرفت و بازسازی بنای فعلی از سال 1381 به سبک معماری بومی آغاز شد. مساحت این بنا 300 مترمربع، شامل دو طبقه که هر طبقه چهار اتاق و ایوان و دو پلکان در دو طرف خانه برای ورود به ایوان و اتاق‌ های بالا است. طبقه پایین نمایشگاهی دائمی از کتب مربوط به تاریخ گیلان و نهضت جنگل را در خود جای داده و طبقه بالا محل زندگی خانواده استادسرایی بوده که مانند آنچه در قدیم وجود داشته بازسازی شده است. در گوشه و کنار خانه هم روی دیوارها عکس‌ ها و اسنادی از دوران مبارزات نهضت جنگل نصب گردیده است.

آرامگاه میرزا کوچک خان جنگلی

آرامگاه میرزا کوچک خان جنگلی معروف به سردار جنگل در جنوب شهر رشت در محله سلیمان داراب در گورستان سلیمانداراب واقع شده است و از جمله مکان های دیدنی شهرستان رشت به شمار می آید میرزا کوچک خان یکی از شخصیت های بزرگ تاریخ و افتخارات ایران زمین است که با مبارزات آزادیخواهانه و جنبش ضد استعماری اش که جان عزیز خود را نیز در این راه و برای رفاه حال مردم ایران از دست داد موجب شد تا او به نماد گیلان برای ایرانیان مبدل شود.
بنای یادبودی در مقبره میرزا کوچک خان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که طرح آن از معماری اسلامی و سنتی بهره گرفته شده بنا شد که بصورت یک هشت ضلعی منظم از اشکال هندسی رایج در معماری سنتی ایران است و به مساحت 40 متر مربع و ارتفاع 9 متر ساخته شده است. عناصر تشکیل دهنده آن عمدتاً آجر ، کاشی ، سفال و چوب است که همگی از مصالح بومی به شمار می رود و تلفیق آن با فضای سبز درختان کهنسال اطراف بنا یادآور جنگل و متناسب با روحیات آزادمنشانه آن شخصیت مبارز است.

دریاچه سد سنگر

دریاچه سد سنگر در فاصله 5/5 کیلومتری جنوب شرقی شهر سنگر بر روی رودخانه سفیدرود احداث شده است ساخت سد سنگر در سال 1341 آغاز و در سال 1346 مورد بهره‌ برداری کامل قرار گرفت این سد قسمت عمده آب سفیدرود را برای آبیاری شالیزارهای اراضی جلگه‌ ای شرق و غرب سفیدرود در دو کانال اصلی سمت راست و چپ تقسیم می ‌نماید. کانال سمت چپ (غرب گیلان) به طول 30 کیلومتر تا اراضی فومنات و کانال سمت راست (شرق گیلان) به طول 26 کیلومتر تا لنگرود ادامه دارد. این کانال برای ناحیه آستانه، لاهیجان و لنگرود بسیار باارزش است و به منزله یک سفیدرود کوچک است. مناظر اطراف دریاچه سد سنگر رشت چشم‌انداز بسیار زیبا و دل‌انگیزی دارد که طبیعت ‌دوستان و گردشگران بسیاری را به خود جلب کرده است خصوصا در ایام تعطیل و سیزده بدر.

ساحل حاجی بکنده

منطقه ساحلی حاجی بکنده رشت در وستای حاجی بکنده ، از توابع بخش خشکبیجار واقع شده است که در 9 کیلومتری شمال شرقی خشکبیجار و 32 کیلومتری رشت قرار دارد .
مساحت تقریبی این منطقه 100 هکتار می باشد . این منطقه در حوزه ساحلی و جلگه ای در لیست مناطق مصوب طبیعت گردی گیلان ثبت شده است .
حاجی بکنده در سال های اخیر بخاطر طبیعت دریا ، ساحل شنی ، امکان انجام ورزش های ساحلی و شنا ، صید ماهی ، تماشای صید گروهی و زمستانی ، خرید ماهی تازه از صیادان و ده ها جاذبه دیگر روستای حاجی بکنده را به یک روستای گردشگری بالفعل تبدیل کرده است . مردم زیادی از ساحل حاجی بکنده دیدن می کنند و همه عاشق این ساحل می شوند . در این ساحل ماسه هایی وجود دارد که آن را مناسب فوتبال های ساحلی می کند .

مجموعه (میدان) امیر چخماق

میدان و مجموعه امیر چخماق، یکی از شاخص‌ترین مجموعه‌های تاریخی شهر یزد است که تقریباً در وسط بافت قدیمی شهر واقع شده و یکی از نقاط مهم یزد محسوب می‌شود.
این مجموعه شامل تکیه ، میدان ، حمام ، کاروانسراها ، خانقاه ، بازارچه حاجی قنبر ، قنادخانه ، آب انبار و از همه مهمتر مسجد امیر چخماق می‌باشد .
این مجموعه از آثار قرن نهم هجری است که امیر جلال‌الدین چخماق از سرداران و امرای شاهرخ تیموری هنگامی که به حکومیت یزد رسید با همکاری همسر خود فاطمه خاتون مسجد جامع نو را در ده یا کوی دهوک سفلی ساختند و پیش روی آن را میدانگاهی فراخ انداختند. آن مسجد در آینده به مسجد امیر چخماق و آن میدانگاه از همان زمان به «میدان امیرچخماق» نامگذاری شد .
این میدان در عصر صفوی هم به همین نام شهرت داشت. در زمان شاه عباس برخی از این آثار احیاء شده‌است، از جمله چهار سوقی بر روی کاروانسرا ساخته شده‌است. اوایل قرن سیزدهم هجری میدان جلوی مسجد و سردر بازار تبدیل به حسینیه شده‌است. البته آنچه مسلم است در آن زمان، این مکان نقش حسینیه را نداشته، چون ساخت چنین فضاهایی از زمان صفویه به بعد در ایران رواج پیدا کرده‌است.
این میدان تا پیش از دوره پهلوی مانند برخی دیگر از میدان‌ها گورستان نیز شده بوده و پاره ای از مردم برای فرخندگی حسینیه اش، مردگان خود را در آنجا خاک می‌کرده اند. از همان آغازین سال‌های این سده از این کار جلوگیری می‌شود و گور‌ها ویران و دوباره میدان می‌شوند.
در توصیف مسجد امیر چخماق باید گفت ، سنگ نصب شده در کریاس مسجد مسجد امیر چخماق به طرف میدان، شبکه‌های ظریف از کاشی‌های معرق دور خارجی گنبد، محراب صفه اصلی با تاقنمای مقرنس کاری و… این مسجد را از نظر مرتبه زیبایی بعد از مسجد جامع قرار داده است.

مدرسه ضیائیه(زندان اسکندر)

شهر یزد را قرن هاست که با شهرت زندان اسکندر می شناسند . مدرسه ضیائیه که بدین نام معروف است در سال 631 هجری قمری توسط ضیاء الدین حسین رضی بنا گردیده و در سال 705 هجری قمری توسط پسرانش مجدالدین حسن و شرف الدین علی تکمیل شده است .
مدرسه ضیائیه ( زندان اسکندر ) بنایی است با گنبد مرتفع واقع در جنب بقعه دوازده امام در محله فهادان با نمای ساده و درب ورودی کوتاه اما چون از این در داخل صحن شوید آنچه گرداگرد شما را فرا می گیرد بنای تاریخی با عظمتی از یادگار های معماری اسلامی دوره مغول است .
این مدرسه و نمونه های دیگر ی که در اعصار متفاوت در سهر یزد بنا گردیده نشان از ارج و منزلت علم و دانش در این شهر است .
مدرسه ضیائیه بیش از هفتصد سال پیش محل تدریس بوده و بزرگان و علما در این محل به بحث و بررسی می پرداختند .
اما آنچه پهلو به پهلوی این مدرسه اسلامی می زند شهرت زندان اسکندر است که همیشه همراه نام مدرسه ضیائیه آمده و هاله ای از ابهام را در خصوص ماهیت این بنا شکل داده است . در این خصوص علاوه بر روایات تاریخی و احتمالا صحت برخی از ان ها در مورد گسیل گروهی از تبعیدیان اسکندریه به یزد ، ع.امل دیگری نیز در پیدایش و تداوم آوازه زندان اسکندر موثر بوده اند از جمله اینکه در متونی به دلیل نفرت از اسکندر و وجود چاهی در این مکان ان را تعبیر به بندخانه و زندان اسکندر کرده اند . علاوه بر آن این بنای تاریخی تا پیش از انقلاب همچون دیگر بناهای دوران اسلامی بدست فراموشی و غفلت سپرده شده بود به گونه ای که تبدیل به گاودانی و روغن گری شده و حجره های ان پر از خاک و خاشاک بود ، با این وضع تاسف بار ، این بنا جز یک ساختمان فرسوده قدیمی در محله فهادان یزد نبود که آنرا زندان اسکندر می خواندند و حفره ای که به علت فرورفتگی پایاب در صحن آن ایجاد شده بود را به عنوان چاه ان می شناختند . بنا بر آنچه در منابع آمده این بنا در ایام قدیم به عنوان مدرسه ، مسجد و آرامگاه مورد استفاده قرار می گرفته و به زعم مهندس کریم پیرنیا ، همان مدرسه ضیائیه است که در قرن هفتم هجری قمری ساخته شده است . گودالی نیز که تا قبل از مرمت به علت فرورفنگی پایاب در صحن ساختمان پدید امده بود و گمان سیاه چال را بر انگیخته بود پایابی بوده برای دسترسی به آب مورد نیازی که از قنات اله آباد تامین می شده است .
این بنای تاریخی بعد از انقلاب به همت سازمان میراث فرهنگی مرمت و به صورت اولیه اش ترمیم گردیده است و با شماره 770 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است .

آبشار راین

آبشار راین در حدود 16 کیلومتری غرب شهر راین در دامنه شرقی کوه هزار با ارتفاع 40 متر قرار دارد .
یکی از جاذبه‌های طبیعی راین که در جذب گردشگر و معروف شدن ارگ راین نقش مهمی داشته وجود طبیعت زیبای این شهر است که در دامنه یکی از مرتفع‌ترین قلل ایران «قله هزار» واقع شده ، آبشار راین که با وجود دهانه‌های آتشفشانی و طبیعت منحصر به فرد خود شادابی و سرزندگی خاصی را به شما هدیه می‌دهد .
این آبشار از جاذبه‌های دیدنی و طبیعی استان کرمان است و به نام "زر رود" هم شناخته میشود.
آبشار زر رود از ریزش رودخانه ای پدید می‌آید که سرچشمه‌های آن در ارتفاعات بالادست و از دل دامنه‌ها و دیواره‌های برف گیر کوه هزار همچون تاج خروس جریان می‌یابد.
آبشار راین طی 4 مرحله فرو می‌ریزد که مرحله‌ی اول 3 متر و پس از آن 4 متر است. مرحله سوم از لبه پرتگاه تا نقطه ای که سنگ بزرگی در دیواره‌ها قفل شده میریزد و مرحله‌ی بعد ریزش از سنگ بزرگ تا کف سنگی حوضچه‌ی آبشار و پخش شدن آب بر دیواره سنگی شیب دار و حرکت در لابه لای بیدها و کناره‌ی دیواره بلند سنگی می‌باشد.
به دلیل وجود شیاری در محل ریزش آب ، حرکت نمودن در پشت آبشار و لذت بردن از خنکای ذرات آب تجربه ای مثال زدنی را بوجود می‌آورد که این تجربه در زمستان تبدیل به یخ نوردی ساده و هیجان آور می‌گردد.
این منطقه زیبای گردشگری در مسیر کرمان ـ بم واقع شده و دارای جاذبه‌های گردشگری طبیعی همچون طبیعت کوهستانی، رودخانه‌های دائمی، چشمه‌سارها، آبشار، حیات وحش، مناظر روستایی، درختان کهنسال و بیدستان است.
ضمن آنکه مسیر اصلی صعود به قله از دامنه روبه‌روی آبشار آغاز می‌شود، مسیر حرکت تا ارتفاع 3 هزار و 200 متری در حاشیه رودخانه ادامه دارد که این مسیر را پونه‌ها و گل‌های وحشی در بر گرفته‌اند و این صحنه یکی از زیباترین و شکوهمندترین مسیرهای کوهپیمایی استان کرمان را به وجود آورده است.
در زیر آبشار نیز بیدستان هایی وجود دارد که در کنار آن، تاسیسات رفاهی جهت مسافران ساخته شده است

خانه لاری ها (موزه اسناد و مدارک)

شهر یزد را به واسطه ی عمارت های تاریخی و باد گیرهایش می شناسند که در گوشه گوشه ی این شهر قد بر افراشته اند ، یکی از این آثار ارزشمند خانه لاری ها می باشد .
ساخت این بنای با ارزش به زمان قاجار و سال 1286 هجری قمری باز می گردد و قدمتی 150 ساله دارد. مالک آن یکی از تجار برجسته‌ی لاری در شهر یزد به نام حاج محمد ابراهیم لاری و بنیان گذارش حاج غلامحسین ملازینل بوده است. لاریها 270 سال، پیش از این به منظور تجارت از فارس به شهر یزد آمدند و در جای جای شهر ساکن شدند.
برای مدتی در گذشته این خانه خانقاه نعمت اللهی ( محل زندگی دراویش مسلک نعمت اللهی ) بوده است. تا اواخر دوران حکومت رضا شاه به عنوان یکی از خانه‌های اعیان و اشراف دوران خود مورد توجه خاص و عام بود اما به علت موروثی شدن به متروکه ای تبدیل گردید و خسارات و آسیب های جدی به آن وارد آمد. در سال 1363 این بنای تاریخی توسط میراث فرهنگی یزد از صاحبش که در آن زمان آقای علی یزدی‌نژاد بود خریداری و مرمت شد و به عنوان محل اداره میراث مورد استفاده قرار گرفت.
ساختمان خان لاری ها با توجه به سبک کّلی منازل اعیانی دور خود ساخته شده؛ یعنی خانه ای است با دو قسمت اندرونی و بیرونی – حیاط در مرکز و قسمت های اعیان نشین به صورت چهار فصل در پیرامون حیاط. از قسمت شمالی به عنوان زمستانه و از قسمت جنوبی به عنوان تابستانه استفاده می شد که شامل تالار و بادگیر است. از ضلع شرقی که شامل اتاق آیینه مطبخ سرداب و سایر فضاهاست به عنوان پاییزه و از ضلع غربی به عنوان بهار خواب استفاده می شد.
درها، پنجره‌ها، ارسی‌ها و اتاقهای آئینه کاری و نقاشی شده آن یکی از نمونه‌های زیبا و عالی خانه‌های اعیانی قرن سیزدهم به شمار می‌آید .
امروزه این بنا موزه ی اسناد و مدارک را در خود جای داده است . سازمان اسناد و کتابخانه ملی ، مالک فعلی اثر می باشد .
این اثر در تاریخ 24 بهمن 1375 با شمارهٔ ثبت 1837 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.