جاذبه های گردشگری

موزه پارس (عمارت کلاه فرنگی)

موزه پارس در سال 1315 در عمارت کلاه فرنگی شیراز که در باغ نظر قرار دارد تاسیس شد. موزه پارس در میانه بازار وکیل و ارگ کریم‌خانی و در واقع در عمارت کلاه فرنگی وکیل که آرامگاه کریم خان زند نیز در آن قرار دارد، تشکیل شده است. در موزه پارس اشیایی از دوران قبل و بعد از اسلام نگهداری می‌‌شود. آثار موجود در موزه پارس به سه دوره پیش از تاریخ، دوره تاریخی و دوره اسلامی تقسیم می ‌شود. عمارت کلاه‌فرنگی این موزه در دوره کریم‌خان زند محل پذیرایی میهمانان و سفیران خارجی و مراسم رسمی و اعیاد مختلف بوده است. بنا به وصیت کریم خان زند، جسد وی را در شاه نشین شرقی عمارت دفن کردند و آن را آرامگاه وکیل نیز می‌نامند. از جمله آثار موجود در این موزه ظروف سفالی، مفرغی، کتب خطی، تابلو های نقاشی و آثار لاکی مربوط به ادوار مختلف می‌باشد.

مسجد نو

این بنا در کنار فلکه مقابل امامزاده شاهچراغ واقع گردیده و از مهمترین و بزرگترین مساجد شیراز است . بنای اولیه این مسجد در بین سال های 597 تا 615 ه-. ق توسط اتابک سعد بن زنگی – پادشاه فارس- ساخته شده و در دوره های مختلف، بازسازی ها ، تعمیرات و تزیینات زیادی در آن صورت گرفته؛ به نحوی که از بنای اتابکی آثار قابل توجهی بر جای نمانده و بنا صورت تازه ای به خود گرفته است . این مسجد در گذشته به اتابکی شهرت داشته؛ اما با توجه به بازسازی های صورت گرفته- در مقابل مسجد عتیق شیراز- مسجد نو نامیده شده است .

آرامگاه سیبویه

آرامگاه سیبویه یکی از بناهای یادبود استان فارس است که در محله سنگ سیاه شهر شیراز در قبرستان باهلیه قرار دارد.
سیبویه که نام کامل وی ابوبشر عمرو بن عثمان بن قنبر البصری می‌باشد، در سال 140 هجری قمری در شهر بیضا در شهرستان سپیدان استان فارس به دنیا آمد. وی در سن 14 سالگی برای تحصیل علم عازم بصره شد و در بغداد که در آن زمان مرکز علم و دانش بود، یکی از برجسته‌ترین دانشمندان علم اللغت شد. وی از فیلسوفان بنام و از علمای اعظم نحو و علوم عرب است به طوری که «الکتاب» اولین کتاب حاوی صرف و نحو و از منابع و مآخذ قابل اطمینان است. در واقع سیبویه اولین فردی بود که برای زبان عربی صرف و نحو نوشت و صداها را در این زبان مشخص ساخت بنابراین علامات ضمه، فتحه، کسره و تنوین‌ها، از ابتکارات سیبویه است از همین رو وی به «سیبویه نحوی» ملقب گشت. کاری که سیبویه در این زمینه انجام داد، در زمان خود یک شاهکار بود و بدون کاری که وی انجام داد، پیشرفت زبان عربی میسر نبود و استحکام این زبان به این صورت باقی نمی‌ماند.
سیبویه هنگامی که عزم سفر به خراسان نموده بود در مسیر راه بیمار می‌شود و در سال 180 هجری قمری در حالی که فقط 40 سال داشت، در شهر شیراز از دنیا می‌رود و در گورستان باهلیه مدفون می‌شود.
در سال 1353 خورشیدی توسط انجمن آثار ملی ایران آرامگاهی برای این دانشمند گرانقدر ساخته می‌شود. بنای آرامگاه تالاری است در سمت شمال به طول 8 و عرض 5 متر که شامل طاق‌نماهایی با کاشی‌های معرق اثر هنرمندان خراسانی است. قبر سیبویه در وسط آرامگاه واقع شده و روی آن سنگ سیاهی به طول 190، عرض 70 و ارتفاع 35 سانتی‌متر قرار دارد. در واقع نام محله سنگ سیاه به وجود همین سنگ بازمی‌گردد.
ناگفته نماند که در شهر قدیمی سیراف (در عسلویه استان بوشهر) که اکنون بندر طاهری نامیده می‌شود، یک مزار دیگر به نام این دانشمند وجود دارد.

مسجد مشیرالملک

مسجد مشیر در محله سنگ سیاه شیراز واقع شده و از بناهای تاریخی مهم استان محسوب می‌شود. این مسجد توسط حاجی میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک ساخته شده است.
در شمال مسجد شبستان کوچکی قرار دارد که با کاشی‌های رنگی منقوش زیبایی پوشیده شده و سقف دو زاویه شمالی آن به طرز زیبایی با کاشی‌های زیبا مقرنس‌کاری شده است . در پیشانی شبستان طاق‌نمای مرتفعی وجود دارد که آیات قرآنی با خطوط درشت ثلث عالی بر آن نوشته شده و بر فراز این شبستان دو گلدسته کاشی‌کاری ساخته شده است. در سمت شرق مسجد طاق‌نمای بلندی دیده می‌شود که به شکلی زیبا با کاشی مقرنس‌کاری شده و کتبیه‌ای به خط ثلث از آیات قرآنی دارد. در پشت طاق‌نما دالان و در بزرگ مسجد است که به بازارچه ارمنی‌ها گشوده می‌شود.

مدرسه خان

مدرسه خان از جمله بناهای مدارس معروف و بزرگ علوم فقهی دوران صفویه می باشد که در محله اسحاق بیگ شیراز واقع گردیده است ؛ این بنا به همت الله وردی خان افشار والی شیراز و سپه سالار شاه عباس صفوی بنا گذاشته شد ، پس از مرگ ایشان پسرش سردار نامی ایران ، امام قلی خان در سال 1024 هجری قمری کار بنا را به اتمام رسانده ، زیر بنای این محل که به سبک بناهای درون گرا ساخته شده 7686 متر مربع می باشد که در زمینی به مساحت 5003 متر مربع در دو طبقه بنا گردیده است ، این بنا دارای یکصد حجره جهت اسکان طلاب بوده که در حال حاضر هفتاد هجره به جای مانده و نیز صحن مدرسه با یک حوض هشت گوش در مرکز و 4 باغچه در چهار طرف آن به همراه درختان نارنج و نخل مزین گردیده است ، طول صحن 51 متر و عرض آن 45 متر می باشد .
عمر مدرسه تاریخی خان را به دوره صفویه نسبت می دهند. یعنی روزگار حکومت شاه عباس اول که الله وردی خان، والی فارس تصمیم به ساخت این بنا گرفت و در نهایت، در دوره والی گری فرزندش امامقلی خان (1022 تا 1041 ه. ق) ساخت آن به پایان رسید.

عمارت دیوانخانه قوام ملکی

عمارت دیوانخانه یکی از عمارت‌های تاریخی شهر شیراز می‌باشد. این عمارت در پیرامون ارگ کریم‌خان قرار گرفته‌است و در گذشته به «عمارت دیوانخانهٔ کریم‌خان زند» مشهور بوده‌است.
عمارت دیوانخانه از تالاری بزرگ تشکیل پیدا کرده‌است که دو ستون چوبی در ورودی آن قرار دارند؛ البته پیش‌تر به‌جای این دو ستون چوبی، دو ستون سنگی قرار داشته‌اند که توسط آغامحمدخان قاجار به تهران منتقل شده‌اند.
عمارت دیوانخانه قوام ملکی مربوط به دوره قاجار است و این اثر در تاریخ 30 اردیبهشت 1354 با شمارهٔ ثبت 1073 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

باغ چهل تن (چهل مقام)

باغ چهل تن یا باغ چهل مقام یا بقعه چهل تنان ، در مسافتی کوتاه از شمال حافظیه و جنب باغ جهان نما،همراه با محوطه ای مشجر و با صفا است که دارای چهل سنگ مزار هم اندازه می باشد. قدمت این باغ به دوره زندیه برمی گردد. در این بقعه چهل قبر کوچک در دو ردیف در کنار هم جای گرفته اند. این چهل قبر مربوط به چهل نفر درویش است که در زمانهای گذشته در این مکان که به صورت باغی مصفا بوده زندگی می کرده و مشغول عبادت بوده اند و چون هرکدام وفات می یافته دیگران او را دفن کرده تا بدین ترتیب که هر 40 نفر به تدریج دار فانی را وداع می گویند و قبورشان در کنار هم در ضلع شرقی حیاط در کنار دیوار قرار گرفته است.
این سنگها فاقد نوشته هستند و در بین دو ردیف آنها باغچه کوچکی است که در آن گلکاری شده است. در سال 1257 ه.ق به دستور معتمدالدوله فرهاد میرزا قاجار، حاکم وقت فارس چهل سنگ قبر موجود به یک اندازه بریده شده و بدون هیچگونه نوشته ای بر روی مزارها به موازات هم گذاشته شد. در آرامگاه چهل تنان علاوه بر چهل قبر گمنام،دو عارف و ادیب شیراز به نامهای شیخ ابواسحق معروف به شیخ اطعمه(متوفی 830 ه.ق) شاعر، و حشمت شیرازی (1369 ه.ق مساوی با 1330 ه.ش) به خاک سپرده شده اند.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در حدود 18 کیلومتری جنوب شرقی شیراز در ارتفاع 1560 متری از سطح دریا قرار دارد و به واسطه همجواری با کلانشهر شیراز، یکی از مناطق گردشگری و تفرجگاهی محسوب می‌شود. این دریاچه به وسیله سه رودخانه خشک، حمزه و سروستان و همچنین روان‌آب‌های کوه‌های مجاور تغذیه می‌شود. این دریاچه 28 کیلومتر طول، 10 الی 15 کیلومتر عرض دارد و به طور کلی مساحت آن 257 کیلومتر مربع می‌باشد و به دریای آزاد راه ندارد. از آنجا که میزان تبخیر در دریاچه مهارلو بالاست، بخشی از بستر آن را لایه‌ای از نمک می‌پوشاند و فقط در بخش‌های شمالی و مرکزی آن با عمق بسیار کم و شوری زیاد، آب وجود دارد. یکی از پدیده‌های جالب این دریاچه وجود پدیده کشند قرمز می‌باشد. کشندهای قرمز نوعی از جلبک‌ها می‌باشند که نسبت به شوری مقاوم بوده و زمانی که شوری آب بالا می‌رود، این جلبک‌ها رشد بیشتری می‌یابند. تکثیر بیش از حد این موجودات سبب می‌شود که تراکم جلبک‌ها در سطح آب بالا رفته و به صورت لایه‌ای قرار گیرند که مانع از تبادل هوا با آب و در نهایت کاهش اکسیژن می‌شود. در این شرایط برخی از این موجودات سمّی را تولید می‌کنند که برای آبزیان یک خطر بالقوه به شمار می‌رود و از این رو حیات آبزیان و جانوران مجاور دریاچه را به خطر می‌اندازد. مهم‌ترین جانورانی که در مجاورت این دریاچه زندگی می‌کنند، فلامینگو، مرغابی، تنجه، اردک سرسبز، آبچلیک، چوکا و آنقوت می‌باشند.
از دریاچه مهارلو برای تهیه نمک صنایع استان فارس استفاده می‌شود.

منطقه حفاظت شده دشت ارژن

دشت ارژن یا دشت ارجن ، در مجاورت ارتفاعات جنوبی رشته کوه‌های زاگرس (که در این قسمت به نام زاگرس فارس معروف است) ، در 60 کیلومتری غرب شیراز (در مسیر جاده کازرون- شیراز) با مساحت 59 هزار و 784 هکتار قرار دارد .
این منطقه که بعنوان ذخیره گاه زیستکره از سوى یونسکو انتخاب شده شامل دشت وسیع ارژن و تالاب بین المللى پریشان است .
در این منطقه گونه هاى غالب گیاهى منطقه را نى ، جگن ، بلوط و بادام تشکیل می دهد و گونه هاى مهم جانورى آن شامل پرندگان آبزى و کنار آبزى از جمله پلیکان پا خاکسترى ، اردک سر سفید و عقاب شاهى است . تعدادى گوزن زرد ایرانى نیز به این منطقه آورده شده اند . این منطقه به دلیل آنکه زیستگاه مناسبى براى زمستان گذرانى و زادآورى بسیارى از پرندگان است داراى اهمیت بین المللى است . این منطقه را زیستگاه شیر ایرانى ، که منقرض شده است ، می دانند .
#*# این منطقه در سال 1351 با وسعت 191 هزار هکتار به عنوان پارک بین المللی انتخاب گردید و در سال 1353 با کاهش وسعت به 65 هزار هکتار به عنوان منطقه حفاظت شده و از طرف سازمان ملل به عنوان ذخیره گاه زیست کره ی ارژن و پریشان معرفی گردید .
این دشت نمونه کاملی از دشت‌های کارستی (پولیه) است که با مشارکت نیروهای زمین‌ساختی (گسل) و فرایند انحلالی آب در سازند آهک آسماری به وجود آمده است .
دشت ارژن یکی از زیباترین پدیده‌های زمین‌شناختی جهان به شمار می‌رود به گونه‌ای که اغلب زمین‌شناسان جهان علاقمند به بازدید از این مکان می‌باشند . دشت ارژن از پتانسیل‌های بالقوه طبیعی و ژئومورفولوژیکی همچون اشکال انحلالی کارستی (لاپیه ، چشمه‌های کارستی ، دولین‌ها ، غارها و حفرات زیرزمینی و دره‌های کارستی) ، تاقدیس‌ها و ناودیس‌ها ، دریاچه ارژن ، منطقه حفاظت شده دشت ارژن و اشکال زیبای زمین‌شناسی برخوردار می‌باشد .
این دشت در گذشته زیستگاه جانورانی همچون شیر ایرانی بوده که با از بین رفتن نیزارهای اطراف دریاچه و تبدیل آن‌ها به اراضی کشاورزی ، زیستگاه شیرها از بین رفته و سبب منقرض شدن نسل آن‌ها گردیده است .
در شمال غربی این دشت آثار باستانی و کتیبه‌های معروف تنگ شاپور قرار دارد . در نزدیکی این دشت دریاچه پریشان قرار دارد که از نظر صید ماهی قابل توجه می‌باشد و تالاب آب شیرین آن تالابی دائمی و بین المللی است و در مجموعه مناطق حفاظت شده توسط سازمان یونسکو ثبت شده است .

دریاچه ارژن

دریاچه ارژن یکی از دریاچه‌های جنوب ایران است که در فاصله 60 کیلومتری شیراز و در مجاورت جاده اصلی شیراز به بوشهر در دشت ارژن واقع شده است. وسعت این دریاچه 2000 هکتار و بخشی از منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان می‌باشد. دریاچه ارژن از دریاچه‌های آب شیرین کشور و زیستگاه پرندگان مهاجر است. تالاب ارژن بخشی از دریاچه ارژن می‌باشد که دارای ارزش اکولوژیکی بوده و به عنوان پارک بین‌المللی به ثبت رسیده است.
دریاچه ارژن به دلیل واقع شدن در مسیر جاده اصلی شیراز- کازرون، نزدیکی با آثار تاریخی بیشابور و غار شاپور و راه ارتباطی خوزستان و بوشهر با شیراز، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

حرم مطهر شاهچراغ

شاهچراغ آرامگاهی است که در آن حضرت میر سید احمد فرزند امام موسی کاظم (ع) معروف به شاه چراغ و برادر امام رضا (ع) دفن شده است . در آغاز قرن 3 هجری شاهچراغ در راه پیوستن به برادر خود به سوی خراسان سفر نمود ولی در راه توسط افراد مأمون خلیفه عباسی در شهر شیراز به شهادت رسید .
این آرامگاه که بزرگ‌ترین زیارتگاه مذهبی شیراز است، در زمان اتابک سعدبن زنگی، امیر مقرب‌الدین مسعود بدرالدین وزیر وی بقعه و گنبدی بر فراز قبر وی ساخت و اتابک نیز رواقی بر آن افزود . سپس تاشی خاتون مادر شاه اسحاق اینجو در سال 745 هجری تعمیرات اساسی در آن انجام داد و بقعه،بارگاه، مدرسه عالی و مدفنی در جنوب آن برای خود ساخت.
بنای آرامگاه در ادوار مختلف مورد ترمیم و بازسازی قرار گرفته است از جمله زمان حکومت شاه اسماعیل صفوی ، نادر شاه افشار و فتحعلی شاه قاجار .

دریاچه هفت برم

دریاچه هفت برم یکی از دریاچه‌های استان فارس است که در 55 کیلومتری غرب شیراز و شمال شرقی منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان واقع شده است .
دریاچه هفت برم از 4 تالاب دائمی و 3 تالاب فصلی تشکیل شده است و مساحت آبگیرهای دائمی آن نزدیک به 20 هکتار می‌باشد .
مجموعه دریاچه‌های هفت برم به دلیل دارا بودن شرایط مناسب زیستگاهی و حضور عوامل اکولوژیکی مساعد نظیر پوشش گیاهی و آب شیرین ، از مناطق جذب و تجمع پرندگان آبزی مهاجر است . آب این دریاچه‌ها از ریزش‌های جوی و چشمه‌های پیرامونی تأمین می‌شود .
این منطقه در تابستان دارای آب و هوای معتدل بوده و در زمستان سرد و خشک است . نزدکی این منطقه به شیراز ، تنوع چشم‌اندازها و آب و هوای مطبوع آن سبب شده است که در بیشتر مواقع سال ، با وجود کمبود امکانات رفاهی و خدماتی ، جمعیت بسیاری به این مکان مراجعه نمایند .

تالاب بَرم دِلَک

از سرریز آب چشمه‌ای به همین نام از شکاف کوه ، تالاب بَرم دِلَک در دامنه کوه تشکیل شده است . اطراف این تالاب را پوشش گیاهی نِی پوشانده است .
در بالای تالاب برم دلک سه نقش برجسته نزدیک به هم اما جدا از یکدیگر روی کوه کنده شده که ارتفاع تقریبی آن‌ها از سطح زمین حدود 6 متر است . در هر یک از نقش برجسته‌های اول و دوم (از راست به چپ) تصویر یک مرد دیده می‌شود . در نقش سوم یک مرد و یک زن تراشیده شده است . در این تصویر مرد گُلی را در دست راستش گرفته و به زن می‌دهد . زن یک دستش را دراز کرده تا گل را بگیرد و دست دیگرش را که در آستین پنهان است ، مقابل دهانش گرفته است . یک متن به خط و زبان پهلوی زیر بازوی زن کنده شده ولی آن چنان تخریب شده که دیگر خوانا نیست . هویت افراد در این نقش برجسته همیشه مورد بحث پژوهشگران بوده است .
این چهار تن همگی سرهایشان را با تاج یا کلاه به اشکال متفاوت پوشانده‌اند . مرد شماره یک کلاهی پارچه‌ای یا نمدی به سر دارد که بالای آن تیغه‌ای است . مرد شماره دو تاجی بزرگ و کروی بر سر دارد . مرد شماره سه کلاه یا تاجی نسبتاً بزرگ دارد که بخش پیشین آن مقداری پیش آمده است . زن موجود در نقش برجسته نیز موهای بافته شده خود را با نیم‌تاجی در بالا و نوارها و رشته‌های پارچه‌ای که در پشت سر گره خورده و دنباله آن افشان است در پایین پوشانده است .
این نقش‌ها همگی مربوط به دوره ساسانیان است .

پارک ملی بمو

پارک ملی بمو از جمله پارک‌های ملی کشورمان است و در استان فارس قرار دارد .
این پارک در شمال شهر شیراز ، به مساحت تقریبی 40 هزار متر مربع قرار گرفته و نام آن از کوه بمو که در مجاورت آن قرار دارد ، گرفته شده است .
این پارک پوشش گیاهی خاصی دارد و حیوانات نادری هم در آن زندگی می‌‏کنند . در پارک بمو حیواناتی مانند آهو ، قوچ ، بز و میش ، روباه ، کبک و تیهو و انواع گربه‌‌سانان زندگی می‌‏کنند .
تنوع گونه‏‌های جانوری باعث شده شکارچی‏‌ها به طور غیرقانونی وارد بمو شوند و به شکار حیوانات بپردازند .
آسمان بمو هیچگاه خالی از پرندگان نیست ، 55 نوع پرنده در این پارک آمارگیری شده که 26 گونه بومی منطقه است که سراسر سال در این منطقه دیده می‌شوند . از جمله عقاب طلایی ، هما ، کرکس ، دال ، کبک ، تیهو ، کوکر سفید ، سینه سیاه و … .
مأموران محافظت از پارک شبانه ‏روز مراقب هستند که این اتفاق نیفتد و از تعداد حیوانات منطقه کم نشود ؛ به ویژه که تعداد آهوها در بمو از 150 رأس در سال 1389 به 215 رأس افزایش پیدا کرده است ؛ خبر بسیار خوبی که باعث شادمانی دوستداران محیط‌ ‏زیست و حیوانات شده است .

حرم حضرت معصومه (س)

فاطمه معصومه ، دختر موسی بن جعفر (هفتمین امام شیعه) و نجمه خاتون است . معصومه لقب مشهور ایشان است که از حدیثی گرفته شده است علی بن موسی گفت : «هر کس معصومه را در قم زیارت کند مانند کسی است که مرا زیارت کرده است» کریمه اهل بیت یکی دیگر از القاب است که در خوابی که سید محمود مرعشی نجفی پدر مرعشی نجفی مرجع شیعیان دیده است یکی از ائمه فاطمه معصومه را با لقب کریمه اهل بیت خوانده و سید محمود مرعشی نجفی را سفارش به زیارت فاطمه معصومه کرده است .
پس از آن که مامون خلیفه وقت ، برادر فاطمه معصومه ، علی بن موسی الرضا را در سال ۲۰۰، از مدینه به مرو خواند، فاطمه معصومه همچون تعدادی از علویان، درسال ۲۰۱ هجری به ایران آمد . وقتی که به ساوه رسید بیمار شد . در آنجا از همراهان خود خواست تا او را به قم ببرند چون از پدر خود شنیده بود که شهر قم مرکز شیعیان است . بزرگان شهر قم از وی استقبال باشکوهی کردند . فاطمه معصومه به خانه موسی بن خزرج بن سعد اشعری وارد شد . فاطمه معصومه تنها هفده روز در قم زنده ماند و در سن ۲۸ سالگی ، در حالی که هنوز ازدواج نکرده بود وفات یافت . پیکر او را در جایی که آن زمان به باغ بابلان مشهور بود به خاک سپردند که هم اکنون زیارتگاهی باشکوه مشهور به حرم حضرت معصومه است .
آرامگاه حضرت معصومه (س) در میان بقعه با بلندی 20/1 و طول و عرض 95/2 در 20/1 متر قرار گرفته و با کاشی‌های نفیس و زرفام (آغاز قرن هفتم ) پوشیده شده‌است. گرداگرد مرقد، دیواری به بلندی دو متر و طول و عرض تقریبی (80/4 در 40/4) قرار دارد که در سال 950 بنا گردید و با کاشی معرق آراسته شد که اکنون این دیوار با ضریح مشبک از جنس نقره پوشیده شده است .
در حرم حضرت معصومه (س) قبر افراد و مشاهیر و علمای مشهوری وجود دارد که پس از فوت در آن جا به خاک سپرده شده اند . همچنین برخی از پادشاهان صفوی و قاجار نیز به خواست خودشان در حرم حضرت معصومه (س) دفن شده اند . از جمله : شاه صفی ، شاه عباس دوم ، شاه سلیمان ، شاه سلطان حسین ( محل دفن این پادشاهان در سمت جنوب غربی حرم ( رواق جنوبی ) می باشد که این قبر ها تمام برداشته شده و جای آن ها هموار می باشد ) و همچنین پادشاهان قاجار که در ضلع شمالی صحن عتیق دفن شده اند که سنگ قبر آن ها نیز برداشته شده و اکنون در موزه نگهداری می شود . از جمله : فتحعلی شاه قاجار ، محمد علی شاه قاجار ، شاهزادگان و حکمرانان قاجار ، مهد علیا ( مادر ناصرالدین شاه قاجار ) در غرب قبر محمد علی شاه و برخی دیگر .

موزه آستانه مقدس

موزه آستانه حضرت معصومه (س) در میدان آستانه و در جوار حرم مطهر حضرت معصومه قرار دارد. این موزه از قدیمی‌ترین موزه‌های ایران است و پس از موزه ایران باستان، دومین موزه قدیمی کشور محسوب می‌شود که در سال 1314 آغاز به کار کرد.
آثاری که در این موزه نگهداری می‌شود، وقفی یا هدایای مردمی است و یکی از دلایل غنی‌بودن آن، تنوع آثار آن است. آثار این موزه در حدود ۱۵ بخش نگهداری می‌شود و کل آثار موزه، ۵۲۵۰ قلم است که به علت محدودیت فضا و کمبود جا فقط ۲۵۰۰ قلم آن به نمایش گذاشته شده و مابقی در مخزن آستانه حضرت معصومه (س) نگهداری می‌شود.